Wnioskowania prawnicze jako narzędzia do wypełniania luk w prawie

Celem niniejszej rozprawy była weryfikacja wielowymiarowego, złożonego związku pomiędzy świadomością interoceptywną operacjonalizowaną jako zestaw przekonań dotyczących postrzegania odczuć z ciała oraz regulacyjnej roli ciała, oraz postrzeganiem i doświadczaniem emocji, a także oceną bodźców stymulujących afektywnie. Badane zależności miały w założeniu autorki ilustrować przebieg reakcji emocjonalnej. Przeprowadzono łącznie sześć badań, zarówno w schemacie korelacyjnym, jak i eksperymentalnym. Do pomiaru świadomości interoceptywnej zastosowano Wielowymiarowy Kwestionariusz Świadomości Interoceptywnej (Mehling i in., 2012, 2018), w prowadzonych badaniach bazowano na polskiej adaptacji narzędzia (Brytek-Matera & Kozieł, 2015). Dodatkowo, w jednym z badań uwzględniono wskaźniki fizjologiczne oparte na zmienności rytmu zatokowego serca – heart rate variablity (HRV). Wskaźniki HRV, które mogą być interpretowane jako miary pobudzenia, zostały zestawione z deklaratywnym pomiarem subiektywnego stanu badanych oraz Wielowymiarowym Kwestionariuszem Świadomości Interoceptywnej. W przypadku emocji skoncentrowano się zasadniczo na dwóch aspektach: ocenie bodźców stymulujących afektywnie oraz odczuwaniu emocji i postrzeganiu odczuwanych emocji. Ewalucja bodźców oraz emocji oparta została na koncepcji afektu podstawowego (Barrett i in., 2007; Russell, 1980). Badani dokonywali ocen deklaratywnych na wielowymiarowych skalach. Na podstawie prowadzonych badań można wysnuć wnioski, iż związek pomiędzy ocenami bodźców stymulujących afektywnie a samo opisowym poziomem świadomości interoceptywnej pozostaje nieznaczny. W przypadku wymiaru znaku, zaobserwowano niewielką zależność, która modyfikowana jest przez rodzaj bodźca. Odnotowano również, że wraz ze wzrostem niektórych komponentów świadomości interoceptywnej występuje wzrost postrzeganego poziomu pobudzenia bodźców afektywnych, co oznacza, że bodźce te są postrzegane jako bardziej pobudzające. Podobnie, jak w przypadku wymiarów znaku i pobudzenia, związek z wymiarem pochodzenia również określić można jako nieznaczny – wraz ze wzrostem wartości niektórych skal oceniane bodźce są postrzegane jako wzbudzające bardziej spontaniczne niż refleksyjne reakcje. Jednocześnie, wykazano, że świadomość interoceptywna jest istotnie związana z odczuwaniem emocji, a związek ten ma wielowymiarowy charakter i dotyczy zarówno natężenia emocji, jak i oceny stanu emocjonalnego dokonywanej pod kątem znaku, pobudzenia, pochodzenia czy dominacji. Prawidłowość tę potwierdzono w kilku badaniach, a obserwowane zależności dotyczyły przede wszystkim skal Samoregulacji oraz Zaufania do ciała. Wzrost wybranych komponentów świadomości interoceptywnej współwystępował ze spadkiem emocji negatywnych różnego typu oraz wzrostem emocji pozytywnych. W jednym z prowadzonych badań, Skala Zaufania stanowiła także istotny predyktor postrzeganej negatywności, pozytywności oraz kontrolowalności (dominacji) odczuwanego stanu emocjonalnego. Podobne zależności uzyskano również w analizie ścieżek, gdzie zarówno Samoregulacja, jak i Zaufanie stanowiły istotne predyktory emocji każdego typu. Na podstawie uzyskanych wyników można wysnuć wniosek, iż świadomość interoceptywna istotnie wpływa na regulację emocji (np. Lobel, Granic i Engels., 2014), co przekłada się na dobrostan psychiczny (Hanley, Mehling i Garland., 2017).

The aim of this dissertation was to examine the complex, multidimensional relationship between interoceptive awareness—operationalized as a set of beliefs regarding the perception of bodily sensations and the body's regulatory role—and the perception and experience of emotion, as well as the evaluation of affectively stimulating stimuli. The examined relationships were intended to illustrate the course of an emotional reaction. A total of six studies were conducted, using both correlational and experimental designs. The Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness (Mehling et al., 2012, 2018) was used to measure interoceptive awareness. The conducted studies were based on the Polish adaptation of the tool (Brytek-Matera & Kozieł, 2015). Additionally, one study included physiological indicators based on heart rate variability (HRV). HRV indicators, which can be interpreted as measures of arousal, were compared with self-report measures of participants' subjective states and the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness. Regarding emotion, the focus was primarily on two aspects: the evaluation of affectively stimulating stimuli, and the feeling and perception of experienced emotions. The evaluation of stimuli and emotions was based on the concept of core affect (Barrett et al., 2007; Russell, 1980). Participants provided self-report ratings on multidimensional scales. Based on the conducted studies, it can be concluded that the relationship between the evaluation of affectively stimulating stimuli and the self-reported level of interoceptive awareness remains rather limited. In the case of the valence dimension, a weak relationship was observed, which is moderated by the type of stimulus. It was also noted that an increase in some components of interoceptive awareness is accompanied by an increase in the perceived arousal level of affective stimuli, meaning these stimuli are perceived as more arousing. Similarly to the dimensions of valence and arousal, the relationship with the dimension of origin can also be described as insignificant—with an increase in the values on some scales, the evaluated stimuli are perceived as eliciting more spontaneous than reflective reactions. At the same time, it was demonstrated that interoceptive awareness is significantly related to the experience of emotion, and this relationship is multidimensional, concerning not only the intensity of emotion but also the evaluation of the emotional state in terms of valence, arousal, origin, and dominance. This pattern was confirmed in several studies, with the observed relationships primarily concerning the Self-Regulation and Body Trust scales. An increase in selected components of interoceptive awareness was associated with a decrease in various types of negative emotions and an increase in positive emotions. In one of the studies, the Body Trust scale was also a significant predictor of the perceived negativity, positivity, and controllability (dominance) of the experienced emotional state. Similar relationships were also found in path analysis, where both Self-Regulation and Body Trust were significant predictors of all types of emotion. Based on these results, it can be concluded that interoceptive awareness significantly influences emotion regulation (e.g., Lobel, Granic, & Engels, 2014), which in turn translates to psychological well-being (Hanley, Mehling, & Garland, 2017).