Przestępstwo zgwałcenia ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych zmian w przepisach

Niniejsza praca skupia się na analizie przestępstwa zgwałcenia w polskim Kodeksie Karnym, a więc treści i interpretacji artykułu 197 Kodeksu Karnego, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w przepisach na przestrzeni ostatnich lat, a przede wszystkim ostatniej nowelizacji wskazanych przepisów, która weszła w życie 13 lutego 2025 r. Praca zawiera skondensowany opis rozwoju penalizacji czynu zgwałcenia w ujęciu historycznym, jak również przegląd opinii w zakresie wprowadzonych zmian oraz studium struktury przestępstwa zgwałcenia, form stadialnych, form zjawiskowych, trybu ścigania, sankcji karnej oraz typów kwalifikowanych przestępstwa zgwałcenia opierając się na źródłach z literatury przedmiotu prawa karnego oraz wybranego orzecznictwa polskich sądów. W pracy zaprezentowano również zwięzłą analizę znamion czynów zabronionych z art. 198 oraz art. 199 Kodeksu Karnego, odwołując się do wcześniej omówionych znamion przestępstwa zgwałcenia i ukazując różnice oraz podobieństwa w zachowaniach wypełniających znamiona wskazanych typizacji. Ponadto niniejsze opracowanie zawiera również przegląd wybranych regulacji o charakterze międzynarodowym w zakresie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i krótkie porównanie regulacji w wybranych państwach w zakresie przestępstwa zgwałcenia i ujęcia koncepcji zgody oraz przedstawienie roli Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w ustanowieniu „pozytywnych obowiązków” Polski w zakresie ochrony wolności seksualnej obywateli.

This master thesis focuses on an analysis of the crime of rape under the Polish Criminal Code, specifically the content and interpretation of Article 197 of the Criminal Code, with particular attention to changes in the law over recent years, and above all to the latest amendment to these provisions, which entered into force on February 13, 2025. The paper contains a concise description of the historical development of the criminalization of rape, as well as an overview of opinions regarding the introduced changes and a study of the structure of the crime of rape, its stages, forms, mode of prosecution, criminal sanctions, and the qualified types of the crime of rape, based on sources from the literature on criminal law and selected case law of Polish courts. The study also presents a concise analysis of the elements of the offenses under Articles 198 and 199 of the Polish Criminal Code, referring to the previously discussed elements of the crime of rape and highlighting the differences and similarities in the conduct constituting the elements of the specified classifications. Furthermore, this study also includes an overview of selected international regulations regarding crimes against sexual freedom, a brief comparison of regulations in selected countries concerning the crime of rape and the concept of consent, and a presentation of the role of the European Court of Human Rights in establishing “positive obligations” of Poland regarding the protection of citizens’ sexual freedom.