Bezpieczeństwo państwa w polskim prawie karnym - między ochroną a ograniczeniem praw jednostki

dc.abstract.en	This thesis examines the legal mechanisms for safeguarding state security under Polish criminal law and selected areas of administrative law from the perspective of the principle of proportionality and the standards arising from the Constitution of the Republic of Poland, the European Convention on Human Rights, and European Union law. The aim of the thesis is to assess whether the current legal framework ensures an appropriate balance between the effective protection of state security and respect for individual rights and freedoms. The thesis employs the doctrinal legal method, consisting of an analysis of domestic, European Union, and international legal provisions, as well as legal scholarship and the case law of national and international courts. The analysis is supplemented by elements of historical and comparative legal research. The first part of the thesis discusses the concept of state security as a legally protected interest and its evolution within the Polish legal system. It then analyses the provisions of the Polish Criminal Code concerning the protection of the fundamental interests of the Republic of Poland, as well as the legal framework governing counter-terrorism. Particular attention is devoted to the use of indeterminate legal concepts and the extension of criminal liability to preparatory and preventive conduct. The following part of the thesis examines the operational and intelligence-gathering activities of security services and evaluates the measures interfering with individual rights from the perspective of the principle of proportionality. It also analyses the role of classified information and the scope of judicial oversight of the activities of public authorities responsible for safeguarding state security. The final chapter is devoted to the application of the state security ground in migration law. The analysis demonstrates the existence of the phenomenon referred to in the legal literature as crimmigration, namely the transfer of legal mechanisms and functions characteristic of criminal law into administrative regulations concerning foreign nationals. The findings lead to the conclusion that the Polish legal system provides an extensive framework of legal instruments designed to safeguard state security. At the same time, in certain areas—particularly those concerning the operational activities of security services and migration proceedings based on the state security ground—a discernible shift can be observed in the balance between the effectiveness of state security protection and the procedural safeguards afforded to individuals. The thesis concludes with de lege ferenda proposals aimed at increasing the transparency of the legal framework, strengthening judicial oversight, and enhancing the protection of individual rights in proceedings involving classified information.
dc.abstract.pl	Przedmiotem pracy jest analiza mechanizmów ochrony bezpieczeństwa państwa funkcjonujących w polskim prawie karnym oraz w wybranych regulacjach prawa administracyjnego, dokonana z perspektywy zasady proporcjonalności oraz standardów wynikających z Konstytucji RP, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i prawa Unii Europejskiej. Celem pracy jest ocena, czy obowiązujące rozwiązania prawne zapewniają właściwą równowagę pomiędzy skuteczną ochroną bezpieczeństwa państwa a poszanowaniem praw i wolności jednostki. W pracy zastosowano metodę dogmatycznoprawną, obejmującą analizę przepisów prawa krajowego, unijnego i międzynarodowego, a także dorobku doktryny oraz orzecznictwa sądów krajowych i międzynarodowych. Rozważania uzupełniono o elementy analizy historycznej i prawnoporównawczej. W pierwszej części pracy przedstawiono pojęcie bezpieczeństwa państwa jako dobra prawnego oraz jego ewolucję w polskim porządku prawnym. Następnie przeanalizowano przepisy Kodeksu karnego dotyczące ochrony podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej oraz regulacje służące zwalczaniu terroryzmu. Szczególną uwagę poświęcono problemowi stosowania pojęć niedookreślonych oraz rozszerzania odpowiedzialności karnej na zachowania o charakterze przygotowawczym i prewencyjnym. Kolejna część pracy dotyczy działalności operacyjno-rozpoznawczej służb oraz oceny stosowanych środków ingerencji w prawa jednostki z perspektywy zasady proporcjonalności. Analizie poddano również znaczenie informacji niejawnych oraz zakres kontroli sądowej nad działaniami organów odpowiedzialnych za ochronę bezpieczeństwa państwa. Ostatni rozdział poświęcono funkcjonowaniu przesłanki bezpieczeństwa państwa w prawie migracyjnym. Przeprowadzona analiza wykazała występowanie zjawiska określanego w literaturze jako krymigracja (crimmigration), polegającego na przenikaniu rozwiązań i funkcji charakterystycznych dla prawa karnego do regulacji administracyjnych dotyczących cudzoziemców. Wyniki badań prowadzą do wniosku, że polski ustawodawca dysponuje rozbudowanym systemem instrumentów służących ochronie bezpieczeństwa państwa. Jednocześnie w niektórych obszarach, zwłaszcza dotyczących działalności operacyjnej służb oraz postępowań migracyjnych opartych na przesłance bezpieczeństwa państwa, dostrzegalne jest przesunięcie równowagi pomiędzy skutecznością ochrony a gwarancjami procesowymi jednostki. W pracy sformułowano postulaty de lege ferenda zmierzające do zwiększenia przejrzystości regulacji, wzmocnienia kontroli sądowej oraz poprawy ochrony praw jednostki w postępowaniach opartych na informacjach niejawnych.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Prawa i Administracji
dc.contributor.author	Sitek, Marcin
dc.contributor.promoter	Błaszczyk, Magdalena
dc.contributor.reviewer	Błaszczyk, Magdalena
dc.contributor.reviewer	Kładoczny, Piotr
dc.date.defence	2026-07-06
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-01
dc.identifier.apd	248138
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	state security
dc.subject.en	criminal law
dc.subject.en	terrorism
dc.subject.en	principle of proportionality
dc.subject.en	individual rights and freedoms
dc.subject.en	operational and intelligence-gathering activities
dc.subject.en	classified information
dc.subject.en	migration law
dc.subject.en	foreign nationals
dc.subject.pl	bezpieczeństwo państwa
dc.subject.pl	prawo karne
dc.subject.pl	terroryzm
dc.subject.pl	zasada proporcjonalności
dc.subject.pl	prawa i wolności jednostki
dc.subject.pl	czynności operacyjno-rozpoznawcze
dc.subject.pl	informacje niejawne
dc.subject.pl	prawo migracyjne
dc.subject.pl	cudzoziemcy
dc.title	Bezpieczeństwo państwa w polskim prawie karnym - między ochroną a ograniczeniem praw jednostki
dc.title.alternative	State Security in Polish Criminal Law - Between Protection and the Restriction of Individual Rights
dc.type	MasterThesis