Pokolenie JP2 czy pokolenie RiGCz-u? Antykult Jana Pawła II w oczach trzech pokoleń

dc.abstract.en	The study analyzes the phenomenon of the contemporary reception of John Paul II in Poland, focusing on two opposing socio-cultural trends: the cult and the anti-cult of the Polish pope. The author demonstrates how, on the one hand, Karol Wojtyła became a national hero, spiritual leader, and symbol of Polish religiosity, while on the other hand, he became a subject of criticism, irony, and internet-based deconstruction, particularly among younger generations. The aim of the research was to understand the causes behind the emergence and spread of the anti-cult of John Paul II, including memes, satirical names, and iconoclastic content that undermined his authority. The study is based on an analysis of secondary data (memes, statements by the author of a meme-dedicated website about John Paul II) and six focus group interviews representing three age categories and differing religious beliefs. Theoretical concepts were drawn from the works of Stefan Czarnowski (national hero), Pierre Bourdieu (symbolic violence), and René Girard (scapegoat) to capture the symbolic and sociological dynamics of the phenomenon. The findings reveal a strong generational divide in perceptions of the pope. For older generations, he remains a saintly figure; for younger ones, he is a historical figure often associated with an excessive cult, which in turn provoked a backlash. The anti-cult is interpreted as a form of rebellion against the symbolic violence of the Catholic Church, with memes serving as a tool of desacralization and critical distancing. The study suggests that the anti-cult not only contributes to the emergence of a new narrative about John Paul II but also reflects broader transformations in religiosity, national identity, and the role of authority in contemporary Polish society.
dc.abstract.pl	Praca analizuje zjawisko współczesnej recepcji postaci Jana Pawła II w Polsce, koncentrując się na dwóch przeciwstawnych nurtach społeczno-kulturowych: kulcie oraz antykulcie polskiego papieża. Autor ukazuje, jak z jednej strony Karol Wojtyła stał się bohaterem narodowym, duchowym przewodnikiem i symbolem religijności Polaków, a z drugiej – obiektem krytyki, ironii i internetowej dekonstrukcji, szczególnie wśród młodego pokolenia. Celem badania było zrozumienie przyczyn powstania i rozpowszechnienia się zjawiska antykultu Jana Pawła II, w tym memów, prześmiewczych nazw i obrazoburczych treści, które podważały jego autorytet. Praca oparta została na analizie danych zastanych (memów, wypowiedzi autora strony internetowej z memami z Janem Pawłem II) oraz sześciu zogniskowanych wywiadach grupowych, reprezentujących trzy kategorie wiekowe i odmienne przekonania religijne. Pojęcia teoretyczne zaczerpnięto z dzieł Stefana Czarnowskiego (bohater narodowy), Pierre’a Bourdieu (przemoc symboliczna) i René Girarda (kozioł ofiarny), aby uchwycić dynamikę symboliczną i socjologiczną badanego zjawiska. Wyniki pokazują silne zróżnicowanie międzypokoleniowe w postrzeganiu papieża. Dla starszych był on świętym, dla młodszych – postacią historyczną, często utożsamianą z przesadnym kultem, który wywołał reakcję sprzeciwu. Antykult interpretowany jest jako forma buntu wobec symbolicznej przemocy Kościoła katolickiego, a memy traktowane jako narzędzie desakralizacji i krytycznego dystansu. Praca wskazuje, że zjawisko antykultu nie tylko współtworzy nową narrację o Janie Pawle II, ale także odsłania przemiany religijności, tożsamości narodowej oraz miejsca autorytetów we współczesnym polskim społeczeństwie.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Socjologii
dc.contributor.author	Rybacki, Mateusz
dc.contributor.promoter	Motrenko, Jakub
dc.contributor.reviewer	Kołodziejska, Marta
dc.contributor.reviewer	Motrenko, Jakub
dc.date.defence	2025-07-10
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-24
dc.identifier.apd	240072
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	John Paul II
dc.subject.en	cult
dc.subject.en	anti-cult
dc.subject.en	memes
dc.subject.en	catholicism
dc.subject.en	secularization
dc.subject.pl	Jan Paweł II
dc.subject.pl	kult
dc.subject.pl	antykult
dc.subject.pl	memy
dc.subject.pl	katolicyzm
dc.subject.pl	sekularyzacja
dc.title	Pokolenie JP2 czy pokolenie RiGCz-u? Antykult Jana Pawła II w oczach trzech pokoleń
dc.title.alternative	Generation JP2 or Generation RiGCz? The anti-cult of John Paul II in three generations.
dc.type	MasterThesis