Liberalizm a dobro wspólne

dc.abstract.en	The aim of this paper is to analyze the approach to the common good in liberalism. In the first chapter, based on the works of Thomas Hobbes, John Locke, John Stuart Mill, Alexis de Tocqueville, Friedrich von Hayek, John Rawls, and Isaiah Berlin, the framework of the liberal tradition is discussed. It is characterized by the following main features: methodological individualism, the principle of the primacy of individual freedom, respect for private property, the principle of formal equality, the contractual philosophy of the state, epistemological skepticism, and pluralism. The second chapter presents the historical development and interpretations of the common good from Plato to Amartya Sen. The main features of approaches to the common good were identified, including: cognitive objectivity, institutional character, a group of overarching, common and general goals, solidarity-based reasoning, and non-aggregability. The third chapter of the thesis is devoted to identifying what can be defined as the common good in the liberal tradition. The thesis demonstrates the existence of certain values which, although not explicitly named as the common good by representatives of liberal thought, possess all its characteristics and can be called quasi-common goods. These are: security, social order, law, and tolerance. Next, by referring to the main framework of the current intellectual discussion, the liberal common good was identified as separate, sought after at the level of the rational, enlightened individual, legitimized through pluralistic or deliberative democracy, and realized through market mechanisms of resource allocation.
dc.abstract.pl	Celem poniższej pracy jest analiza sposobu podejścia do kwestii dobra wspólnego w liberalizmie. W pierwszym rozdziale na podstawie prac Thomasa Hobbesa, Johna Locke’a, Johna Stuarta Milla, Alexisa de Tocqueville'a, Friedricha von Hayeka, Johna Rawlsa i Isaiaha Berlina omówione zostały ramy tradycji liberalnej. Została ona scharakteryzowana pprzez główne cechy, do których należą: indywidualizm metodologiczny, zasada prymatu wolności jednostki, szacunek własności prywatnej, zasada równości formalnej, kontraktualna filozofia państwa, epistemologiczny sceptycyzm i pluralizm. W drugim rozdziale przedstawiony został historyczny rozwój i interpretacje kwestii dobra wspólnego od Platona do Amartyi Sena. Zidentyfikowane zostały główne cechy ujęć dobra wspólnego, do których należy: obiektywizm poznawczy, instytucjonalny charakter, grupa nadrzędnych, wspólnych i ogólnych celów, solidarnościowy sposób rozumowania oraz nieagregowalność. Trzeci rozdział pracy został poświęcony identyfikacji tego, co w tradycji liberalnej może być określone jako dobro wspólne. W pracy udało wykazać się występowanie pewnych wartości, które chociaż nie zostały nazwane wprost dobrem wspólnym przez przedstawicieli myśli liberalnej, posiadają wszystkie jego cechy i mogą zostać nazwane quasi-dobrami wspólnymi. Są nimi: bezpieczeństwo, ład społeczny, prawo, tolerancja. Następnie, poprzez odniesienie się do głównych ram aktualnej dyskusji intelektualnej liberalne dobro wspólne zostało zidentyfikowane jako odrębne, poszukiwane na poziomie racjonalnej oświeconej jednostki, legitymizowane na drodze pluralistycznej lub deliberatywnej demokracji oraz realizowane poprzez rynkowe mechanizmy alokacji zasobów.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji
dc.contributor.author	Kacprzak, Marcin
dc.contributor.promoter	Ciżewska-Martyńska, Elżbieta
dc.contributor.reviewer	Ciżewska-Martyńska, Elżbieta
dc.contributor.reviewer	Kamiński, Bartosz
dc.date.defence	2025-09-25
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-02
dc.identifier.apd	244940
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	liberalism
dc.subject.en	common good
dc.subject.en	history of ideas
dc.subject.en	liberal thought
dc.subject.en	individualism
dc.subject.en	communality
dc.subject.pl	liberalizm
dc.subject.pl	dobro wspólne
dc.subject.pl	historia idei
dc.subject.pl	myśl liberalna
dc.subject.pl	indywidualizm
dc.subject.pl	wspólnotowość
dc.title	Liberalizm a dobro wspólne
dc.title.alternative	Liberalism and the common good
dc.type	BachelorThesis