Elementos do folclore brasileiro em Como Nasceram as Estrelas de Clarice Lispector

dc.abstract.en	The paper aims to analyse the literary transformation of the Brazilian folk legends in the collection of short stories Como Nasceram as Estrelas, by Clarice Lispector. Particular emphasis is placed on examining the manner in which folk narratives were modified to be included in the canon of children's literature. In the first chapter, we present the biography of Clarice Lispector, describing both the events of the writer's life and the formation of her characteristic style of writing. In the next part of the thesis, the main features of the fundamental narrative forms in popular creation are highlighted, as well as the meaning of the term folklore as a cultural and spiritual basis for a particular community. Next, the myths and legends from various parts of Brazil that served as inspiration for Clarice Lispector's tales are examined. The stories of the characters such as Curupira, Saci, Uirapuru, Yara, Negrinho do Pastoreio and Pedro Malazarte are analysed. The study is of comparative nature. It constitutes cross-analysis of traditional versions of legends with their literary adaptations created by Lispector. The degree of relationship with the original text is analyzed as well as the manners the techniques through which Brazilian folk tales were transformed into stories for children. Clarice Lispector's writing style shows a subjective and poetic vision, full of humour, sensitivity and clear encouragement to the use of imagination. Her stories depart from a moralising tone, proposing instead an approach to reading as a form of play, in which a young reader actively participates in the creation of the world depicted in the tale. By recreating the mythical portrait of folklore with its typical creative freedom, the author establishes a lively dialogue between tradition and contemporary literature, giving legends new symbolic meanings and proposing alternative manners of understanding cultural identity. The thesis shows how Clarice Lispector's literary adaptations expand the horizons of children’s literature and how the writer creates relationships between her literary work and Brazilian folklore.
dc.abstract.language	pt
dc.abstract.other	O objetivo deste trabalho é analisar a retextualização das lendas populares brasileiras na coleção de contos Como Nasceram as Estrelas, de Clarice Lispector. Na pesquisa conduzida demos especial atenção à maneira como os contos populares foram devidamente modificados para serem incluídos no cânone da literatura infantil. Foi dada especial atenção à investigação de como os contos populares foram devidamente modificados para serem incluídos no cânone da literatura infantil. No primeiro capítulo foi apresentada a biografia de Clarice Lispector, na qual descrevemos tanto os eventos da vida da escritora quanto explicamos a formação de seu estilo característico da escrita. Na parte seguinte do trabalho, foram destacadas as principais características das formas narrativas fundamentais na criação popular, bem como o significado do termo folclore como base cultural e espiritual para uma determinada comunidade. Em seguida, foram examinados os mitos e lendas de várias partes do Brasil que serviram de inspiração para os contos de Clarice Lispector. Analisamos histórias relativas a personagens como Curupira, Saci, Uirapuru, Yara, Negrinho do Pastoreio e Pedro Malazarte. O estudo foi de caráter comparativo. Cotejamos versões tradicionais das lendas com suas adaptações retextualizadas por Lispector. Analisamos o nível de relação entre os textos. O objetivo da pesquisa foi averiguar de que maneira Clarice Lispector usou as histórias folclóricas na sua obra infantil. Exploramos como a autora adaptou o folclore para a literatura infantil e qual foi o resultado dessa transformação. O estilo de escrita de Clarice Lispector mostra uma visão subjetiva e poética, cheia de humor, sensibilidade e um claro incentivo ao uso da imaginação. Suas histórias se desviam do tom moralizador, propondo, em vez disso, uma abordagem peculiar, como a leitura fosse um jogo, no qual o jovem leitor participa ativamente na criação do mundo mostrado no conto. Recriando o retrato mítico do folclore com a sua típica liberdade criativa, a autora estabelece um diálogo vivo entre a tradição e a literatura contemporânea, atribuindo às lendas novos significados simbólicos e propondo formas alternativas de entender a identidade cultural. Este trabalho mostra como as adaptações retextualizadas por Clarice Lispector expandem os horizontes da literatura infantil e como a escritora cria relações entre sua obra e o folclore brasileiro.
dc.abstract.pl	Celem niniejszej pracy jest analiza literackiego przekształcenia ludowych legend brazylijskich w zbiorze opowiadań Como Nasceram as Estrelas autorstwa Clarice Lispector. Szczególny nacisk położono na zbadanie sposobu, w jaki opowiadania ludowe zostały odpowiednio zmodyfikowane w celu włączenia ich do kanonu literatury dziecięcej. Na początku pracy przedstawiona została biografia Clarice Lispector, opisująca zarówno wydarzenia z życia pisarki jak i wyjaśniająca ukształtowanie się jej charakterystycznego stylu pisania. W dalszej części pracy naświetlono główne cechy gatunków literackich kluczowych w twórczości ludowej, jak i objaśniono znaczenie terminu folklor jako podstawy kulturowej i wierzeniowej dla danej społeczności. Następnie zbadane zostały mity i legendy z różnych części Brazylii, które posłużyły jako inspiracja dla opowiadań Clarice Lispector. Poddano analizie historie takich postaci jak Curupira, Saci, Uirapuru, Yara, Negrinho do Pastoreio i Pedro Malazarte. Badanie miało charakter komparatystyczny. Porównano tradycyjne wersje legend z ich literackimi adaptacjami w wykonaniu Lispector. Analizowany był stopień relacji między tekstem oryginalnym a opowiadaniami. Celem badań było ustalenie, w jaki sposób Clarice Lispector użyła historii ludowych w opowiadaniach dla dzieci. Analizie poddano również sposób, w jaki autorka przystosowała folklor do literatury dziecięcej i jakie były konsekwencje tej transformacji. Styl pisarski Clarice Lispector ukazuje subiektywne i poetyckie spojrzenie, nacechowane humorem, wrażliwością oraz wyraźną zachętą do użycia wyobraźni. Jej opowiadania odbiegają od moralizatorskiego tonu, proponując zamiast tego podejście do lektury jak do zabawy, w której młody czytelnik aktywnie bierze udział w kreowaniu świata przedstawionego. Odtwarzając mityczny świat folkloru z charakterystyczną swobodą twórczą, autorka nawiązuje żywy dialog między tradycją a współczesną literaturą, nadając legendom nowe znaczenia symboliczne i proponując alternatywne sposoby postrzegania kulturowej tożsamości. Niniejsza praca ukazuje, jak adaptacje dokonane przez Clarice Lispector poszerzają horyzonty literatury dziecięcej i w jaki sposób pisarka kreuje relacje między swoją twórczością a folklorem brazylijskim.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich
dc.contributor.author	Grzegorczyk, Mateusz
dc.contributor.promoter	Bagińska-Shinzato, Olga
dc.contributor.reviewer	Bagińska-Shinzato, Olga
dc.contributor.reviewer	Mazurek, Jerzy
dc.date.defence	2025-07-17
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-07-03
dc.identifier.apd	243940
dc.language	pt
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Clarice Lispector
dc.subject.en	children’s literature
dc.subject.en	Brazilian folklore
dc.subject.en	myth
dc.subject.en	legend
dc.subject.en	tale
dc.subject.en	literary adaptation
dc.subject.en	mythical figures
dc.subject.language	pt
dc.subject.other	Clarice Lispector
dc.subject.other	literatura infantil
dc.subject.other	folclore brasileiro
dc.subject.other	mito
dc.subject.other	lenda
dc.subject.other	conto
dc.subject.other	retextualização
dc.subject.other	personagens míticos
dc.subject.pl	Clarice Lispector
dc.subject.pl	literatura dziecięca
dc.subject.pl	folklor brazylijski
dc.subject.pl	mit
dc.subject.pl	legenda
dc.subject.pl	opowiadanie
dc.subject.pl	adaptacja literacka
dc.subject.pl	postacie mityczne
dc.title	Elementos do folclore brasileiro em Como Nasceram as Estrelas de Clarice Lispector
dc.title.alternative	Elementy folkloru brazylijskiego w Como Nasceram as Estrelas Clarice Lispector
dc.type	BachelorThesis