Ewolucja multilateralizmu w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych w latach 1991-2024

dc.abstract.en	The aim of this thesis is to examine the evolution of multilateralism in the foreign policy of the United States after the end of the Cold War and to determine how successive American administrations used multilateral institutions and mechanisms of cooperation to pursue national interests. The thesis investigates the argument that the degree of U.S. engagement in multilateralism between 1991 and 2024 was selective in nature, and that patterns of cooperation changed in accordance with the political priorities of individual presidential administrations. The first part of the thesis presents the theoretical foundations of multilateralism and its role in the theory of international relations. It discusses the changes that occurred following the end of the Cold War, which left the United States as the world's sole superpower. The second part examines the role of the North Atlantic Treaty Organization (NATO), military interventions, and presidential doctrines. It then analyzes climate policy, relations with the World Health Organization (WHO), and approaches to migration issues. The final chapter focuses on economic cooperation, the development of regional trade agreements, and the intensifying rivalry with the People's Republic of China. The analysis demonstrates that the United States has used multilateralism as an instrument of foreign policy; however, the extent of its engagement has depended on assessments of its usefulness in advancing national interests. The findings confirm the thesis that American multilateralism in the post-Cold War era has been characterized by a selective and pragmatic approach.
dc.abstract.pl	Celem pracy jest zbadanie ewolucji multilateralizmu w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych po zakończeniu zimnej wojny oraz określenia, jak kolejne amerykańskie administracje wykorzystywały instytucje i mechanizmy współpracy wielostronnej w realizacji interesów narodowych. W pracy badano tezę, iż stopień zaangażowania USA w multilateralizm w latach 1991-2024 miał charakter selektywny, a współpraca zmieniała się wraz z priorytetami politycznymi prezydenckich administracji. W pierwszej części pracy przedstawiono teoretyczne podstawy multilateralizmu i rolę w teorii stosunków międzynarodowych. Omówiono zmiany, jakie zaszły po zakończeniu zimnowojennego konfliktu, który przyniósł dla Stanów Zjednoczonych miejsce jedynego supermocarstwa. W drugiej części zbadano rolę Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, interwencji militarnych i rolę prezydenckich doktryn. Następnie przeanalizowano politykę klimatyczną, stosunki ze Światową Organizacją Zdrowia oraz podejście do kwestii migracyjnych. Ostatni rozdział skupiał się na współpracy ekonomicznej, rozwoju regionalnych porozumień handlowych i nasilającym się wyścigu z Chińską Republiką Ludową. Analiza wykazała, że Stany Zjednoczone wykorzystywały multilateralizm jako narzędzie realizacji polityki zagranicznej, jednak zakres zaangażowania był uzależniony od oceny przydatności dla narodowych interesów. Uzyskane wyniki potwierdziły przyjętą tezę o selektywnym i pragmatycznym charakterze amerykańskiego multilateralizmu po zakończeniu zimnej wojny.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
dc.contributor.author	Zawada, Agnieszka
dc.contributor.promoter	Popławski, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Popławski, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Starzyk-Sulejewska, Joanna
dc.date.defence	2026-07-13
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-06-25
dc.identifier.apd	252949
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	United States
dc.subject.en	multilateralism
dc.subject.en	international security
dc.subject.en	contemporary global challenges
dc.subject.en	migration
dc.subject.en	climate policy
dc.subject.en	economic cooperation
dc.subject.pl	Stany Zjednoczone
dc.subject.pl	multilateralizm
dc.subject.pl	bezpieczeństwo międzynarodowe
dc.subject.pl	współczesne wyzwania globalne
dc.subject.pl	migracje
dc.subject.pl	polityka klimatyczna
dc.subject.pl	współpraca gospodarcza
dc.title	Ewolucja multilateralizmu w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych w latach 1991-2024
dc.title.alternative	The Evolution of Multilateralism in US Foreign Policy, 1991-2024.
dc.type	MasterThesis