Wybrane problemy filozoficzne związane z edukacją moralną osób z ASD

dc.abstract.en	The thesis analyzes the problem of moral education of individuals with autism, with particular emphasis on moral education at school during the early primary education stage. This publication presents a description of autism according to the current state of knowledge, as well as a brief characterization of morality and an overview of selected philosophers who laid the foundations for contemporary theories of moral education. It also discusses current practices of moral education in Polish public schools, with a focus on grades 1–3. The work addresses the issue of confronting children with autism and neurotypical children with the same methods of moral education. As a result, individuals whose empathy and theory of mind function in significantly different ways are deprived of alternative approaches to moral education. The differences in empathy functioning between individuals with autism and neurotypical individuals, their understanding of social contexts and of justice, are discussed, highlighting the relationship of these differences to the practice of moral education. The thesis argues that these differences may significantly influence the integration of children with autism into groups of neurotypical peers. Furthermore, the work outlines the basic approaches to describing theory of mind and the specificities of theory of mind in individuals with ASD. It presents the impact of theory of mind on the individual’s needs regarding methods and forms of moral education, and argues that moral education should be adapted to the theory of mind of each individual. A lack of such adaptation—namely, applying the same practices of moral education to individuals who possess different theories of mind—may lead to an absence of a unified understanding of moral requirements. Since individuals with ASD understand the context of social situations, the concept of justice, and other fundamental notions of morality differently than neurotypical individuals, and experience empathy in a different way, the absence of mandatory adaptation of moral education methods and forms to their mode of functioning may result in outcomes of moral education that are inconsistent with its intended goals.
dc.abstract.pl	Praca analizuje problem edukacji moralnej osób z autyzmem, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji moralnej w szkole, w okresie edukacji wczesnoszkolnej. W niniejszej publikacji można znaleźć opis autyzmu według obecnego stanu wiedzy oraz krótką charakterystykę moralności i opis kilku wybranych filozofów, którzy położyli podwaliny współczesnych teorii edukacji moralnej. Opisano również obecne praktyki edukacji moralnej w polskich szkołach publicznych z naciskiem na okres klas 1-3. W pracy przedstawiono problematykę konfrontowania dzieci z autyzmem i neurotypowych względem tych samych metod edukacji moralnej. Powoduje to, że osoby, które mają znacząco odmienne funkcjonowanie empatii i teorii umysłu, są pozbawione odmiennych metod edukacji moralnej. Omówiono różnice w funkcjonowaniu empatii u osób z autyzmem i neurotypowych, rozumienia kontekstu sytuacji społecznych i sprawiedliwości, wskazując związek tych różnic z praktyką edukacji moralnej. Postawiono tezę, że te różnice mogą w znaczącym stopniu wpływać na integrację dzieci z autyzmem z grupą dzieci neurotypowych. W dalszej części pracy przestawiono zarys podstawowych sposobów opisu teorii umysłu i specyfiki teorii umysłu u osób z ASD. Przedstawiono wpływ teorii umysłu na wymagania jednostki względem metod i form edukacji moralnej oraz postawiono tezę, że edukacja moralna powinna być dostosowywana do teorii umysłu danej osoby. Brak takiego dostosowania, czyli stosowanie tych samych praktyk edukacji moralnej względem osób, które posiadają różną teorię umysłu, może powodować brak jednolitego rozumienia wymagań moralnych. Ponieważ osoby z ASD odmiennie niż neurotypowe rozumieją kontekst sytuacji społecznej oraz pojęcie sprawiedliwości i innych podstawowych pojęć z zakresu moralności, inaczej przeżywają empatię, to brak obligatoryjnego dostosowania metod i form edukacji moralnej do sposobu funkcjonowania takich osób może powodować efekty edukacji moralnej niezgodne z jej celami
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Wierzbicki, Krzysztof
dc.contributor.promoter	Łukomska, Agata
dc.contributor.reviewer	Kaczmarek, Emilia
dc.contributor.reviewer	Łukomska, Agata
dc.date.defence	2025-09-25
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-08
dc.identifier.apd	245506
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Autism
dc.subject.en	moral education
dc.subject.en	theory of mind
dc.subject.en	moral education of individuals with autism
dc.subject.en	neurodiversity
dc.subject.pl	Autyzm
dc.subject.pl	edukacja moralna
dc.subject.pl	teoria umysłu
dc.subject.pl	edukacja moralna osób z autyzmem
dc.subject.pl	neuroróżnorodność
dc.title	Wybrane problemy filozoficzne związane z edukacją moralną osób z ASD
dc.title.alternative	Selected Philosophical Problems Related to the Moral Education of Individuals with ASD
dc.type	MasterThesis