Czynniki determinujące wybór przyszłego zawodu przez młodzież z zespołem Aspergera

dc.abstract.en	The The aim of the study was to explore the career aspirations and barriers of young adults with Asperger syndrome in the Polish labor market. The work is based on the ICD-10 and DSM-V classifications, which distinguish Asperger's syndrome within the broad autism spectrum, and theories on the causes and characteristics of the disorder. The analysis of the phenomenon also includes therapeutic strategies and employment challenges for youth on the autism spectrum, providing a basis for examining their transition to adulthood. Qualitative interviews were conducted with seven respondents aged 18-20. The results indicate that respondents perceive work as a source of independence and satisfaction, preferring occupations in information technology, food service and the arts. The main barriers are difficulties in social interaction, lack of experience and insufficient educational support. Respondents value quiet workplaces and clear instructions. Ambivalent attitudes toward disclosing the diagnosis stem from fears of stigmatization. Compared to the literature, the results confirm the greater importance of neurodiversity, but highlight specific challenges in Poland. The study suggests the need for educational reforms and greater professional support for people on the spectrum.
dc.abstract.pl	Celem pracy było poznanie aspiracji zawodowych i barier młodych dorosłych z zespołem Aspergera na polskim rynku pracy. Praca opiera się na klasyfikacji ICD-10 i DSM- V, które wyróżniają zespół Aspergera w ramach szerokiego spektrum autyzmu, oraz na teoriach dotyczących przyczyn i charakterystyki tego zaburzenia. Analiza zjawiska obejmuje także strategie terapeutyczne i wyzwania związane z zatrudnieniem młodzieży w spektrum autyzmu, stanowiąc podstawę dla badania ich przejścia ku dorosłości. Przeprowadzono wywiady jakościowe z siedmioma respondentami w wieku 18-20 lat. Wyniki wskazują, że respondenci postrzegają pracę jako źródło niezależności i satysfakcji, preferując zawody w technologii informacyjnej, gastronomii i sztuce. Główne bariery to trudności w interakcjach społecznych, brak doświadczenia i niewystarczające wsparcie edukacyjne. Respondenci cenią spokojne miejsca pracy i jasne instrukcje. Ambiwalentne podejście do ujawniania diagnozy wynika z obaw przed stygmatyzacją. W porównaniu z literaturą, wyniki potwierdzają większe znaczenie neuroróżnorodności, ale uwypuklają specyficzne wyzwania w Polsce. Badanie sugeruje potrzebę reform edukacyjnych i większego wsparcia zawodowego dla osób w spektrum.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Pedagogiczny
dc.contributor.author	Bzdęga, Maria
dc.contributor.promoter	Wiłkomirska, Anna
dc.contributor.reviewer	Wołowicz, Agnieszka
dc.contributor.reviewer	Wiłkomirska, Anna
dc.date.defence	2025-07-10
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-07-02
dc.identifier.apd	243668
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	autism spectrum
dc.subject.en	labor market
dc.subject.en	neurodiversity
dc.subject.en	employment barriers
dc.subject.en	systemic support
dc.subject.en	adolescence
dc.subject.pl	spektrum autyzmu
dc.subject.pl	rynek pracy
dc.subject.pl	neuroróżnorodność
dc.subject.pl	bariery zatrudnienia
dc.subject.pl	wsparcie systemowe
dc.subject.pl	młodzież
dc.title	Czynniki determinujące wybór przyszłego zawodu przez młodzież z zespołem Aspergera
dc.title.alternative	Factors determining the choice of profession by adolescents with asperger's syndrome.
dc.type	MasterThesis