Synestezja jako sposób obrazowania świata na przykładzie poezji Józefa Czechowicza

dc.abstract.en	This paper focuses on the phenomenon of synesthesia in the poetry of Józef Czechowicz. Synesthesia, described in both literary studies and neurological research, plays not only a stylistic but also a systemic role in the work of this avant-garde poet—it becomes the organizing principle of poetic language and imagery. The aim of this paper is to show how Czechowicz combines sensory modalities to construct a coherent and multidimensional vision of the world. Five volumes of the poet's work were analyzed: Ballada z tamtej strony [Ballad from the Other Side], Kamień [Stone], Nic więcej [Nothing More], Dzień jak co dzień [A Day Like Any Other], and Nuta człowiecza [Human Note]. The methodology includes the reconstruction of semantic fields, the analysis of collocations and lexical combinability, and the study of syntactic structures. The results indicate that visual-auditory connections play a dominant role, while visual-tactile and olfactory synesthesia are also important. Synesthesia in Czechowicz's poetry has aesthetic and cognitive functions, as well as existential ones: it enables the integration of contrasting experiences, such as beauty and horror or sleep and death, giving his work a dreamlike and catastrophic character.
dc.abstract.pl	Praca koncentruje się na zjawisku synestezji w poezji Józefa Czechowicza. Synestezja, opisywana zarówno w literaturoznawstwie, jak i w badaniach neurologicznych, w twórczości tego poety awangardowego pełni funkcję nie tylko stylistyczną, ale systemową, staje się zasadą organizującą język poetycki i sposób obrazowania. Celem pracy jest ukazanie, jak Czechowicz łączy modalności zmysłowe, budując spójną i wielowymiarową wizję świata. Analizie poddano pięć tomów poety: Ballada z tamtej strony, Kamień, Nic więcej, Dzień jak co dzień oraz Nuta człowiecza. Metodologia obejmuje rekonstrukcję pól semantycznych, analizę kolokacji i łączliwości leksykalnej oraz badanie struktur składniowych. Wyniki wskazują, że dominującą rolę odgrywają połączenia wzrokowo-słuchowe, istotne są też synestezje wzrokowo-dotykowe i węchowe. Synestezja w poezji Czechowicza pełni funkcje estetyczne i poznawcze, a także egzystencjalne: umożliwia integrowanie przeciwstawnych doświadczeń, takich jak piękno i groza czy sen i śmierć, nadając jego twórczości oniryczny i katastroficzny charakter.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Polonistyki
dc.contributor.author	Nogal, Olga
dc.contributor.promoter	Piotrowska, Elżbieta
dc.contributor.reviewer	Jabłońska, Monika
dc.contributor.reviewer	Piotrowska, Elżbieta
dc.date.defence	2026-04-21
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-04-14
dc.identifier.apd	249653
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Józef Czechowicz
dc.subject.en	linguistic image of the world
dc.subject.en	multimodality
dc.subject.en	poetry of the interwar period
dc.subject.en	synesthesia
dc.subject.pl	językowy obraz świata
dc.subject.pl	Józef Czechowicz
dc.subject.pl	multimodalność
dc.subject.pl	poezja dwudziestolecia
dc.subject.pl	synestezja
dc.title	Synestezja jako sposób obrazowania świata na przykładzie poezji Józefa Czechowicza
dc.title.alternative	Synesthesia as a way of depicting the world, as exemplified by the poetry of Józef Czechowicz
dc.type	BachelorThesis