Пакорнасць ці бунт – дзве крайнія пазіцыі ў становішчы пагрозы жыццю на прыкладзе выбраных твораў Васіля Быкава

dc.abstract.en	The bachelor's thesis entitled Submission or Rebellion – Two Extreme Attitudes Towards the Threat of Death in Selected Works of Vasil Bykau. analyzes extreme human reactions in the face of life-threatening situations. It refers to the works of one of the most outstanding Belarusian writers of the 20th century. The main goal is to examine how the characters from the works Sotnikau (The Ordeal) and Sign of Misfortune make decisions in life-threatening situations. Vasil Bykau was an active participant in World War II. In his prose, he avoids the heroization of warfare, focusing instead on the internal dilemmas of people experiencing that war. The first chapter introduces the writer's biography. It shows how the war influenced V. Bykau and his work. Raised in a poor rural family, he experienced hunger, Stalinist repressions, and the cruelty of war. This shaped his humanistic style of writing. The second chapter positions V. Bykau's work within the context of Belarusian war literature. It introduces the works of Maksim Haretski, Ivan Shamiakin, and Janka Bryl. A departure from the propagandistic style of writing is evident. Characters are often placed in a position of choice where every decision leads to doom. The third chapter provides a psychological analysis of the characters. It utilizes the concepts of fear, anxiety, stress, conformism, and nonconformism. Sotnikau presents the characters of Sotnikau, Rybak, Dziomchykha, and Basia. The Bad Omen, on the other hand, features the characters of Sciepanida and Pietruk. The analysis shows that V. Bykau does not judge his characters directly as a narrator, but indirectly through their way of thinking and the choices they make. Characters who adopt a submissive attitude do so out of fear for their own lives or the lives of their loved ones. On the other hand, characters who adopt a rebellious attitude do so in order to act morally, in accordance with their own values and reflections.
dc.abstract.language	be
dc.abstract.other	Бакалёрская праца пад назвай Пакорнасць ці бунт – дзве крайнія пазіцыі ў адносінах да пагрозы жыццю на прыкладзе выбраных твораў Васіля Быкава аналізуе крайнія рэакцыі людзей у сувязі з экстрэмальнай жыццёвай сітуацыяй. Яна звяртаецца да творчасці аднаго з найвыбітнейшых беларускіх пісьменнікаў XX стагоддзя. Галоўнай мэтай з'яўляецца даследаванне таго, як персанажы з твораў Сотнікаў і Знак бяды прымаюць рашэнні ў сітуацыях, якія пагражаюць жыццю. Васыль Быкаў быў актыўным удзельнікам Другой сусветнай вайны. У сваёй прозе ён пазбягае герыізацыі ваенных дзеянняў, засяроджваючыся на унутраных дылемах людзей, якія перажылі гэтую вайну. У першым раздзеле прыводзіцца біяграфія пісьменніка. Яна паказвае, як вайна паўплывала на В. Быкава і яго творчасць. Выхоўваючыся ў беднай сялянскай сям'і, ён перажыў голад, сталінскія рэпрэсіі і зведаў жорсткасць вайны. Гэта паўплывала на фарміраванне гуманістычнага стылю пісменніка. Другі раздзел пазіцыянуе творчасць В. Быкава ў кантэксце беларускай ваеннай літаратуры. Адбываецца азнаёмленне з творчасцю Максіма Гарэцкага, Івана Шамякіна і Янкі Брыля. Відаць адыход ад прапагандысцкага стылю пісьма. Героі часта пастаўленыя ў становішча выбару, дзе кожнае рашэнне вядзе да згубы. У трэцім раздзеле праводзіцца псіхалагічны аналіз персанажаў. Выкарыстоўваюцца паняцці страх, трывога, стрэс, а таксама канфармізм і нонканфармізм. У Сотнікаве прадстаўлены персанажы Сотнікава, Рыбака, Дзёмчыхі і Басьі. У Знаку бяды прадстаўлены персанажы Сцяпаниды і Петрака. Аналіз паказвае, што В. Быкаў не ацэньвае герояў прама як апавядальнік, але ўскосна – праз іх спосаб мыслення і рашэнні, якія яны прымаюць. Персанажы, якія прымаюць пакорную пазіцыю, робяць гэта з страху за ўласнае жыццё або жыццё блізкіх ім людзей. Насупраць, персанажы, якія прымаюць бунтарскую пазіцыю, робяць гэта для таго, каб павесці сябе маральна, у адпаведнасці са сваімі каштоўнасцямі і развагамі.
dc.abstract.pl	Praca licencjacka pod tytułem Uległość czy bunt - dwie skrajne postawy wobec zagrożenia życia na przykładzie wybranych utworów Wasyla Bykaua analizuje skrajne reakcje ludzi w obliczu ekstremalnej sytuacji życiowej. Odwołuje się do twórczości jednego z najwybitniejszych białoruskich pisarzy XX wieku. Głównym celem jest zbadanie, w jaki sposób bohaterowie z utworów “Sotnikow” oraz “Zły znak” podejmują decyzje w sytuacjach zagrożenia życia. Wasil Bykau był aktywnym uczestnikiem II wojny światowej. W swojej prozie unika heroizacji działań wojennych, skupia się na wewnętrznych dylematach ludzi przeżywających tę wojnę. W pierwszym rozdziale zostaje przybliżona biografia pisarza. Pokazuje ona, w jaki sposób wojna wpłynęła na W. Bykaua i jego twórczość. Wychowany w biednej rodzinie na wsi, przeżywa głód, stalinowskie represje oraz doświadcza okrucieństwa wojny. Dzięki temu wykształcił on humanistyczny styl pisania. Rozdział drugi pozycjonuje twórczość W. Bykaua w kontekście białoruskiej literatury wojennej. Następuje przybliżenie twórczości Maksima Hareckiego, Iwana Szamiakina oraz Janki Bryla. Widoczne jest odejście od propagandowego stylu pisania. Bohaterowie często są stawiani w pozycji wyboru, gdzie każda decyzja prowadzi do zagłady. W trzecim rozdziale jest przeprowadzona analiza psychologiczna postaci. Wykorzystywane są pojęcia strachu, lęku, stresu oraz konformizmu i nonkonformizmu. W “Sotnikowie” są przedstawione postaci Sotnikawa, Rybaka, Dziomczychi oraz Basi. W “Złym znaku” natomiast przedstawiono postaci Sciepanidy oraz Pietraka. Analiza pokazuje, że W. Bykau nie ocenia bohaterów wprost jako narrator, ale pośrednio przez ich sposób myślenia oraz dokonywane wybory. Postacie które przyjmują postawę uległą, robią to ze strachu o życie własne lub bliskich im osób. Natomiast postacie przyjmujące postawę buntowniczą, robią tak żeby zachować się moralnie, zgodnie ze swoimi wartościami i przemyśleniami.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Lingwistyki Stosowanej
dc.contributor.author	Panasevich, Stanislau
dc.contributor.promoter	Drozd-Urbańska, Katarzyna
dc.contributor.reviewer	Chaustowicz, Mikałaj
dc.contributor.reviewer	Drozd-Urbańska, Katarzyna
dc.date.defence	2025-09-09
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-03
dc.identifier.apd	244595
dc.language	be
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Submissiveness
dc.subject.en	rebellion
dc.subject.en	war
dc.subject.en	Bykau
dc.subject.en	moral choice
dc.subject.en	life-threatening situation
dc.subject.en	character psychology
dc.subject.language	be
dc.subject.other	Пакорнасць
dc.subject.other	бунт
dc.subject.other	вайна
dc.subject.other	Быкаў
dc.subject.other	Маральны выбарБ Пагрозя жыцця
dc.subject.other	Псіхалогія персанажаў
dc.subject.pl	Uległość
dc.subject.pl	bunt
dc.subject.pl	wojna
dc.subject.pl	Bykau
dc.subject.pl	wybór moralny
dc.subject.pl	zagrożenie życia
dc.subject.pl	psychologia postaci.
dc.title	Пакорнасць ці бунт – дзве крайнія пазіцыі ў становішчы пагрозы жыццю на прыкладзе выбраных твораў Васіля Быкава
dc.title.alternative	Uległość czy bunt - dwie skrajne postawy wobec zagrożenia życia na przykładzie wybranych utworów Wasyla Bykaua
dc.type	BachelorThesis