The Illusion of a Thinking Machine: Attributing Mind to Generative Artificial Intelligence

dc.abstract.en	Generative artificial intelligence (GenAI) is recognised as a major milestone in modern technology. The release of ChatGPT to the general public in 2022 led to the rapid popularisation of generative models, particularly chatbots empowered by Large Language Models (LLMs), in everyday use. These developments raise questions regarding the new paradigms of human-computer interaction and their implications for human social life. Contemporary empirical research reveals that people demonstrate an intuitive tendency to ascribe specific aspects of mind to GenAI. This thesis aims to investigate why and how people perceive mental states in these systems. To start, the structural architecture and functionality of generative models are analysed under a conceptual framework stemming from twentieth-century philosophy of mind. This framework encompasses the Turing Test, the Physical Symbol System Hypothesis, the Computational Theory of Mind, Searle’s Chinese Room, and corresponding critiques. This analysis shows a discrepancy between the philosophical uncertainty regarding the mental capacities of GenAI and the human tendency to attribute mental states to such systems. Modern research provides grounds to state that people actively rely on folk psychology and Dennett’s intentional stance during interactions with generative models. This thesis argues that the primary triggers for these perceived mental states are text-based interfaces. As most interaction happens through chatbots, people evaluate the system's cognitive capacities solely through natural language. The fluency of natural language in GenAI prompts the use of human-to-human social scripts, leading people to attribute mental states to these systems. Finally, the thesis examines how the embodiment of these artificial systems may counterintuitively disrupt aforementioned attribution, triggering cognitive dissonance and the uncanny valley effect due to category conflicts.
dc.abstract.pl	Generatywna sztuczna inteligencja (GenSI) jest uznawana za przełomowe osiągnięcie we współczesnej technologii. Upublicznienie systemu ChatGPT w 2022 doprowadziło do szybkiej popularyzacji modeli generatywnych, a w szczególności chatbotów opartych na dużych modelach językowych (LLM), w życiu codziennym. To zjawisko rodzi pytania o nowe paradygmaty w interakcji człowiek-komputer oraz ich wpływie na życie społeczne. Współczesne badania empiryczne wskazują, że ludzie wykazują intuicyjną skłonność do przypisywania system GenSI określonych aspektów umysłu. Niniejsza praca ma na celu zbadanie przyczyn i sposobów postrzegania stanów mentalnych w tych systemach. W pierwszej kolejności przeanalizowano architekturę strukturalną i funkcjonalność modeli generatywnych w oparciu o ramy pojęciowe wywodzące się z dwudziestowiecznej filozofii umysłu. Ramy te obejmują test Turinga, hipotezę fizycznego systemu symboli, obliczeniową teorię umysłu, eksperyment myślowy „chińskiego pokoju” Searle’a oraz związane z nimi polemiki. Przeprowadzona analiza wskazuje na rozbieżność między filozoficzną niepewnością co do zdolności umysłowych GenAI a ludzką skłonnością do przypisywania takim systemom stanów mentalnych. Współczesne badania pozwalają, by stwierdzić, że w trakcie interakcji z modelami generatywnymi ludzie aktywnie posługują się psychologią potoczną oraz Dennettowską postawą intencjonalnej. W pracy postawiono tezę, głoszącą, że głównym czynnikiem wyzwalającym postrzeganie stanów mentalnych są interfejsy tekstowe. Ze względu na to, że większość interakcji odbywa się za pośrednictwem chatbotów, ludzie oceniają zdolności poznawcze systemu wyłącznie na podstawie języka naturalnego. Biegłość językowa systemów GenAI jest interpretowana przez pryzmat przyjętych skryptów społecznych typowych dla relacji międzyludzkich, co skłania ludzi do przypisywania tym systemom stanów mentalnych. Na koniec opisano w jaki sposób ucieleśnienie omawianych sztucznych systemów może, wbrew intuicji, zaburzyć opisane zjawisko postrzegania aspektów umysłu, wywołując dysonans poznawczy oraz efekt „doliny niesamowitości” na skutek konfliktu kategorii.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Siwek, Kajetan
dc.contributor.promoter	Komorowska-Mach, Joanna
dc.contributor.reviewer	Maćkiewicz, Bartosz
dc.contributor.reviewer	Komorowska-Mach, Joanna
dc.date.defence	2026-07-13
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-01
dc.identifier.apd	253802
dc.language	en
dc.language.other	pl
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	philosophy of mind
dc.subject.en	generative artificial intelligence
dc.subject.en	human-computer interaction
dc.subject.en	mind attribution
dc.subject.en	theory of mind
dc.subject.en	embodiment
dc.subject.pl	filozofia umysłu
dc.subject.pl	generatywna sztuczna inteligencja
dc.subject.pl	interakcja człowiek-komputer
dc.subject.pl	przypisywanie umysłu
dc.subject.pl	teoria umysłu
dc.subject.pl	ucieleśnienie
dc.title	The Illusion of a Thinking Machine: Attributing Mind to Generative Artificial Intelligence
dc.title.alternative	Iluzja maszyny myślącej: przypisywanie umysłu generatywnej sztucznej inteligencji
dc.type	BachelorThesis