Węgierskie i polskie frazeologizmy z wyrazem ‘ręka’

dc.abstract.en	The work is devoted to the analysis of Hungarian and Polish idioms and proverbs containing the word kéz or hand. The starting point is the assumption that despite the genetic and structural differences between the languages of different groups, Polish - Slavic, Indo-European and Hungarian - Finno-Ugric, it is possible to find common ways of imaging reality. The purpose of the study is to compare expressions in both languages, their structure and meaning, and then to determine the degree of suitability between them. The work consists of three main parts. The first chapter presents basic concepts in the field of idioms and proverbs in Polish and Hungarian literature. The cultural and linguistic picture of the 'hand' in Hungarian society, was also referred in the work of Janusz Bańczerowski. Chapter two presents over 50 phraseological expressions and proverbs with the word 'kéz', collected from three Hungarian phraseological dictionaries. They are the source material in the rest of the study. These expressions have been classified due to the type and frequency of occurrence. The third chapter is the main part, i.e. the comparative part, in which Hungarian phrases from the source material with their Polish equivalents containing the word 'hand', gathered from Polish phraseological dictionaries, are compiled. Phrases were divided into four groups: direct counterparts - convergent and formally, indirect meaning equivalents, formal indirect counterparts and expressions without counterparts in Polish. Material analysis showed the existence of numerous convergence, but also differences in methods of metaphorization and fixed cultural images.
dc.abstract.pl	Praca poświęcona jest analizie węgierskich i polskich frazeologizmów oraz przysłów zawierających wyraz kéz albo ręka. Punktem wyjścia jest założenie, że mimo różnic genetycznych i strukturalnych między językami różnych grup, polskim – słowiańskim, indoeuropejskim, a węgierskim – ugrofińskim, możliwe jest odnalezienie wspólnych sposobów obrazowania rzeczywistości. Celem badania jest porównanie wyrażeń w obu językach, ich struktury i znaczenia, a następnie ustalenie stopnia odpowiedniości między nimi. Praca składa się z trzech głównych części. W pierwszym rozdziale przedstawiono podstawowe pojęcia z zakresu frazeologii i przysłów w polskiej i węgierskiej literaturze przedmiotu. Odniesiono się także do pracy Janusza Bańczerowskiego, który analizuje kulturowy i językowy obraz 'ręki' w społeczeństwie węgierskim. W rozdziale drugim zaprezentowano ponad 50 wyrażeń frazeologicznych i przysłów z wyrazem 'kéz', zebranych z trzech węgierskich słowników frazeologicznych. Stanowią one materiał źródłowy w dalszej części badania. Wyrażenia te zostały sklasyfikowane ze względu na typ i częstotliwość występowania. Rozdział trzeci stanowi część główną, czyli porównawczą, w której zestawiono węgierskie wyrażenia z materiału źródłowego z ich polskimi ekwiwalentami zawierającymi słowo 'ręka', zebranymi z polskich słowników frazeologicznych. Wyrażenia podzielono na cztery grupy: odpowiedniki bezpośrednie – zbieżne znaczeniowo i formalnie, odpowiedniki pośrednie znaczeniowe, odpowiedniki pośrednie formalne oraz wyrażenia bez odpowiedników w języku polskim. Analiza materiału wykazała istnienie licznych zbieżności, ale także różnice w sposobach metaforyzacji i utrwalonych obrazach kulturowych.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Katedra Hungarystyki
dc.contributor.author	Makuła, Matylda
dc.contributor.promoter	Grzeszak, Anna
dc.contributor.reviewer	Kaleta, Damian
dc.contributor.reviewer	Grzeszak, Anna
dc.date.defence	2025-09-12
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-05-28
dc.identifier.apd	240782
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	phraseology
dc.subject.en	idioms
dc.subject.en	proverb
dc.subject.en	hand
dc.subject.en	comparison
dc.subject.pl	frazeologia
dc.subject.pl	frazeologizmy
dc.subject.pl	przysłowie
dc.subject.pl	ręka
dc.subject.pl	porównanie
dc.title	Węgierskie i polskie frazeologizmy z wyrazem ‘ręka’
dc.title.alternative	Hungarian and Polish idioms with the word 'hand'
dc.type	BachelorThesis