Architektura warszawskich kościołów budowanych w późnym PRL-u jako reakcja na monotonię wielkiej płyty

dc.abstract.pl	Poniższa praca „Architektura warszawskich kościołów budowanych w późnym PRL-u jako reakcja na monotonię wielkiej płyty” dotyczy tematu budownictwa sakralnego, które w latach 70. i 80. XX wieku zaczęło przybierać niespotykane i bardzo różnorodne formy. Celem pracy jest odpowiedź na pytanie, czy mogło to być reakcją, na dominującą w owym czasie architekturę wznoszoną w technologii wielkiej płyty. W pierwszej części pracy omówione zostały realia polityczne i społeczne Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej pod rządami komunistów, mające znaczący wpływ na rozwój budownictwa sakralnego. Specyficzne warunki gospodarcze, stosunek komunistycznych władz do religii i kościoła, a wreszcie różnorodność europejskich konwencji stylowych oraz kontekst nowoczesnego miasta odbiły się na wyglądzie polskich kościołów. Przedstawiony w dalszej części wywodu dyskurs w środowisku architektonicznym lat 70. i 80. pokazał zainteresowanie relacją, w jaką świątynia katolicka wchodziła względem otoczenia. Zwracano uwagę na wartość estetyczną i jakościową kościołów budowanych w okresie odwilży. Istotny zdawał się również wątek dużej swobody wiążącej się z projektowaniem architektury kościelnej. Zasadnicza część pracy opiera się na analizie zachowanych materiałów archiwalnych, dotyczących procesu projektowego trzech warszawskich kościołów. Przeprowadzone badania potwierdziły postawioną tezę. Sprawozdania z posiedzeń komisji dotyczących projektów świątyń i wymagania co do ich programu pokazały, że zarówno architekci jak i fundatorzy zdawali sobie sprawę z potrzeby kontestowania monotonnej zabudowy wielkopłytowej. W tej części omówione zostały również rozwiązania formalne zastosowane w badanych kościołach, świadczące o ich odmienności względem sąsiadujących osiedli. W zakończeniu wyłoniona została propozycja dalszych badań, możliwych do przeprowadzania wśród użytkowników kościołów, zmierzających do uzyskania szerszego oglądu na społeczny kontekst zaistnienia ich wyjątkowej architektury.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce
dc.contributor.author	Waraszkiewicz, Maja
dc.contributor.promoter	Dworniczak, Kamila
dc.contributor.reviewer	Dworniczak, Kamila
dc.contributor.reviewer	Czapelski, Marek
dc.date.defence	2025-07-03
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-23
dc.identifier.apd	243369
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.pl	architektura sakralna
dc.subject.pl	Kościół katolicki
dc.subject.pl	modernizm
dc.subject.pl	PRL
dc.subject.pl	opór kulturowy
dc.subject.pl	wielka płyta
dc.title	Architektura warszawskich kościołów budowanych w późnym PRL-u jako reakcja na monotonię wielkiej płyty
dc.title.alternative	Architecture of Warsaw churches built in the late communist era as a response to the monotony of the large-panel building
dc.type	BachelorThesis