null.listelement.badge
Ładowanie...
Miniatura
Licencja
ClosedAccessDostęp zamknięty
 

W jaki sposób wyrażała się modernistyczna niezwykłość? Rekonesans twórczości młodopolskich twórców fantastyki

dc.abstract.enThis work is devoted to the study of fantastical elements in the literature of Young Poland. Its aim is to answer the question posed in the title: “How was modernist fantasticity expressed?” The author discusses the ways in which fictional motifs appear, using the following examples: Antoni Lange's collection of short stories W czwartym wymiarze, Jerzy Żuławski's lunar trilogy, and Tadeusz Miciński's novel Xiądz Faust. In the cited prose forms, a distinction is made between the occurrence of various fantastic tendencies and conventions, such as horror, transcendentalism, science-fiction, fairy tales, utopia, mysticism, and parapsychology, which are analyzed in detail in terms of their validity, philosophical reflection, and the impact they have on a given work and its plot. A historical-literary and interpretative analysis of the aforementioned works was conducted, with particular emphasis on the role of fantastical aspects and motifs. The work presents both the general theory of the fantasy genre and its specific motivations, unique to the era of modernism in Poland. The author focuses on showing why Young Poland is a unique period in the context of the development and use of elements of the extraordinary as literary devices.
dc.abstract.plNiniejsza praca poświęcona jest badaniu elementów fantastycznych występujących w literaturze Młodej Polski. Jej zadaniem jest odpowiedzenie na pytanie tytułowe – „w jaki sposób wyrażała się modernistyczna niezwykłość?. Autorka przybliża sposoby występowania motywów fikcjonalnych na przykładzie: zbioru opowiadań „W czwartym wymiarze” Antoniego Langego, trylogii księżycowej Jerzego Żuławskiego oraz powieści „Xiądz Faust” Tadeusza Micińskiego. W przytoczonych formach prozatorskich rozróżnione zostaje występowanie różnorodnych tendencji i konwencji fantastycznych, takich jak: groza, transcendentalizm, fikcja naukowa, baśniowość, utopia, mistycyzm czy parapsychologia, które zostają szczegółowo zanalizowane pod względem zasadności, refleksji filozoficznej oraz wpływu, jaki mają one na dany utwór oraz jego fabułę. Przeprowadzona została analiza historycznoliteracka i interpretacyjna wymienionych dzieł, ze szczególnym uwzględnieniem roli aspektów i motywów o charakterze fantastycznym. W pracy przybliżono zarówno ogólną teorię gatunku fantastycznego, jak i jego szczegółowe motywacje, unikalne dla epoki modernizmu w Polsce. Autorka skupia się na ukazaniu, dlaczego Młoda Polska jest wyjątkowym okresem w kontekście rozwoju oraz zastosowania elementów niezwykłości, jako chwytów literackich.
dc.affiliationUniwersytet Warszawski
dc.affiliation.departmentWydział Polonistyki
dc.contributor.authorSzczot, Eliza
dc.contributor.promoterKsiążyk, Łukasz
dc.contributor.reviewerKsiążyk, Łukasz
dc.contributor.reviewerKowalczuk, Urszula
dc.date.defence2025-09-24
dc.date.issued2025
dc.date.submitted2025-09-09
dc.identifier.apd244400
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.publisherUniwersytet Warszawski
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.plfantastyka
dc.subject.plMłoda Polska
dc.subject.plmodernizm
dc.subject.plLange
dc.subject.plŻuławski
dc.subject.plMiciński
dc.subject.plparapsychologia. transcendentalizm
dc.subject.plscience fiction
dc.subject.plfantastyka grozy
dc.subject.plutopia
dc.titleW jaki sposób wyrażała się modernistyczna niezwykłość? Rekonesans twórczości młodopolskich twórców fantastyki
dc.title.alternativeHow was modernist fantasticity expressed? A reconnaissance of the work of Young Poland fiction writers
dc.typeMasterThesis