Zmiany kultury kulinarnej na Dolnym Śląsku w latach 1945–1956

dc.abstract.pl	Głównym celem pracy jest zbadanie, w jaki sposób doświadczenia II wojny światowej, ruchy migracyjne i powojenne zmiany gospodarcze wpłynęły na żywienie i kulturę kulinarną powojennych mieszkańców Dolnego Śląska jako społeczności postmigracyjnej. Stawiam przy tym pytania o znaczenie pochodzenia regionalnego i klasowego, miejsca zamieszkania i pracy w kształcie żywienia, o zachowania przystosowawcze migrantów w warunkach kryzysu, tempo zmian, znaczenie w nich środowiska kulturowego i przyrodniczego, jak też stopień wpływu polityki państwa w obszarze aprowizacji i gospodarki na kształtującą się kulturę kulinarną. Główny punkt odniesienia teoretycznego stanowi kategoria sądu smaku autorstwa Pierre’a Bourdieu, a także płciowe i generacyjne znaczenie jedzenia. Skupiam się na okresie między 1945 a 1956 r., kiedy różnice regionalne pozostawały wyraźnie widoczne i zachodziło zjawisko mieszania się społeczno-kulturowego migrantów. Dotychczasowe badania powojennej historii jedzenia w Polsce skupiały się na aprowizacji i reglamentacji towarów, jednak niewiele z nich objęło wpływ władzy oraz przemian społecznych na kulturę kulinarną jako element codzienności. Przebieg procesu analizuję od momentu podróży i pierwszych miesięcy pobytu migrantów na Dolnym Śląsku, gdy następował proces wychodzenia z kryzysu wojennego i kontakt z zastaną kulturą materialną, niekiedy połączony z krótkotrwałą wymianą smaków z ludnością niemiecką. Następnie odpowiedzi na pytania szukam w podziale problemowym na poszczególne grupy osiedleńcze, aspekty zmian środowiska kulturowego, rolnictwa, migracji do miast i modernizacji smaku. Na koniec przyglądam się państwowej polityce aprowizacyjnej i kreowaniu zachowań żywieniowych obywateli, wyrażonych przez reglamentację, kolektywizację, bitwę o handel i książkę kucharską Kuchnia Polska. Ze względu na dobrze rozpoznane w literaturze przedmiotu archiwalia dotyczące żywnościowej polityki państwa, za podstawę źródłową posłużyły mi pamiętniki ze zbiorów Instytutu Zachodniego w Poznaniu, dzienniki, relacje historii mówionej, prasa oraz terenowe materiały etnograficzne zebrane przez studentów i pracowników Uniwersytetu Wrocławskiego. Szczególny nacisk kładę na refleksję źródłową nad warunkami występowania jedzenia jako elementu codzienności w materiałach z połowy XX w.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Historii
dc.contributor.author	Zawistowski, Maciej
dc.contributor.promoter	Zaremba, Marcin
dc.contributor.reviewer	Ćwiek-Rogalska, Karolina
dc.contributor.reviewer	Zaremba, Marcin
dc.date.defence	2025-07-01
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-17
dc.identifier.apd	243169
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Food
dc.subject.en	food history
dc.subject.en	rural history
dc.subject.en	culinary culture
dc.subject.en	taste
dc.subject.en	Lower Silesia
dc.subject.en	resettlement
dc.subject.en	modernisation
dc.subject.en	regional cuisine
dc.subject.en	cultural integration.
dc.subject.pl	Jedzenie
dc.subject.pl	historia jedzenia
dc.subject.pl	historia wsi
dc.subject.pl	kultura kulinarna
dc.subject.pl	smak
dc.subject.pl	Dolny Śląsk
dc.subject.pl	przesiedlenia
dc.subject.pl	modernizacja
dc.subject.pl	kuchnia regionalna
dc.subject.pl	integracja kulturowa.
dc.title	Zmiany kultury kulinarnej na Dolnym Śląsku w latach 1945–1956
dc.title.alternative	Changes in culinary culture in Lower Silesia between 1945 and 1956
dc.type	MasterThesis