Nieprzekładalność kulturowa w tłumaczeniu audiowizualnym na przykładzie polskich i węgierskich podpisów do serialu „Brooklyn 99”

dc.abstract.en	The aim of this study is to present the concept of cultural untranslatability and to describe translation techniques used when translating culturally marked elements in audiovisual translation. In the theoretical part of the study, cultural untranslatability is defined, along with an overview of the basic translation techniques applied to culturally marked elements and the rules governing the translation of audiovisual texts in the form of subtitles.The practical part presents examples of excerpts from the TV series 'Brooklyn 99' that include culturally marked elements, along with their translations into Polish and Hungarian. These examples illustrate how and with which techniques these elements were translated into both target languages. The collected data was then compiled to analyze the frequency with which selected techniques were used in the translation process of the series. Based on this analysis, it was concluded that the most frequently used techniques were the recognized equivalent and the functional equivalent, while the least frequently used were the hyperonym and omission. It was also noted that, due to the specific nature of audiovisual translation, techniques that lengthen the translated text, such as descriptive equivalent, reproduction with explanation, and syntagmatic translation with explanation, were not used at all.
dc.abstract.pl	Celem pracy jest przedstawienie pojęcia nieprzekładalności kulturowej i opisanie technik tłumaczeniowych stosowanych w przypadku tłumaczenia elementów nacechowanych kulturowo w przekładzie audiowizualnym. W części teoretycznej pracy zdefiniowano nieprzekładalność kulturową, a także opisano podstawowe techniki tłumaczeniowe stosowane w przekładzie elementów nacechowanych kulturowo oraz zasady obowiązujące w przypadku tłumaczenia tekstów audiowizualnych w formie podpisów. W części praktycznej przedstawiono przykłady fragmentów serialu „Brooklyn 99” zawierające elementy nacechowane kulturowo wraz z ich tłumaczeniem na język polski i węgierski, wykazując, w jaki sposób i za pomocą której techniki zostały one przetłumaczone na obydwa języki docelowe. Zebrane w ten sposób dane zestawiono następnie w celu przeanalizowania częstotliwości, z jaką wybrane techniki zostały zastosowane w procesie tłumaczenia serialu. Na tej podstawie stwierdzono, że najczęściej stosowanymi technikami były uznany ekwiwalent i ekwiwalent funkcjonalny, natomiast najrzadziej używane były hiperonim oraz opuszczenie. Zauważono również, że ze względu na specyfikę przekładu audiowizualnego ani razu nie zastosowano technik wydłużających tłumaczony tekst: ekwiwalentu opisowego, reprodukcji z objaśnieniami oraz tłumaczenia syntagmatycznego z objaśnieniami.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Katedra Hungarystyki
dc.contributor.author	Gaweł, Zuzanna
dc.contributor.promoter	Grzeszak, Anna
dc.contributor.reviewer	Török, Katalin
dc.contributor.reviewer	Grzeszak, Anna
dc.date.defence	2025-09-12
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-02
dc.identifier.apd	244839
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	cultural untranslatability
dc.subject.en	audiovisual translation
dc.subject.en	Polish language
dc.subject.en	Hungarian language
dc.subject.en	recognized equivalent
dc.subject.en	functional equivalent
dc.subject.en	omission
dc.subject.en	hyperonym
dc.subject.en	reproduction without explanation
dc.subject.en	syntagmatic translation without explanation
dc.subject.pl	nieprzekładalność kulturowa
dc.subject.pl	przekład audiowizualny
dc.subject.pl	język polski
dc.subject.pl	język węgierski
dc.subject.pl	uznany ekwiwalent
dc.subject.pl	ekwiwalent funkcjonalny
dc.subject.pl	opuszczenie
dc.subject.pl	hiperonim
dc.subject.pl	reprodukcja bez objaśnień
dc.subject.pl	tłumaczenie syntagmatyczne bez objaśnień
dc.title	Nieprzekładalność kulturowa w tłumaczeniu audiowizualnym na przykładzie polskich i węgierskich podpisów do serialu „Brooklyn 99”
dc.title.alternative	Cultural untranslatability in audiovisual translation on the example of Polish and Hungarian subtitles to the series 'Brooklyn 99'
dc.type	BachelorThesis