Inwazyjne gatunki obce kręgowców stwarzające zagrożenie dla Unii Europejskiej – analiza aktualizacji listy gatunków z 2022r. w aspekcie ryzyka dla Polski

dc.abstract.en	This thesis provides an overview of 11 invasive vertebrate species that were added in 2022 to the list of species of Union concern. The introductory chapter addresses the phenomenon of biological invasions, outlining key terminology and the threats invasive alien species pose to biological diversity, human health, and the economy. It also presents the primary legal instruments implemented in Poland and the European Union. The core, analytical part of the thesis characterizes invasive alien species that have already reached or are expected to reach the EU territory. Their biology and ecology are presented to assess the extent to which they may threaten biodiversity, human health, or the economy in Poland—both now and under projected climate change. In addition to scientific literature and invasive species databases, climate projections for Poland under two emission scenarios (RCP4.5 and RCP8.5) are used. The findings suggest that all described species will likely experience improved survival conditions under future warming. The thesis explores which vertebrates are expected to expand their range and exhibit invasive potential in Poland, and which are unlikely to establish viable populations due to limitations such as low winter temperatures
dc.abstract.pl	Praca stanowi przegląd 11 inwazyjnych gatunków kręgowców, które w 2022 r. zostały dodane do listy gatunków stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej. Rozdział wstępny poświęcony został zagadnieniom związanym z samym zjawiskiem inwazji biologicznych - przedstawia podstawową terminologię oraz zagrożenia dla różnorodności biologicznej, zdrowia ludzkiego oraz gospodarki wynikające z rozprzestrzeniania się obcych gatunków inwazyjnych. Opisuje również najważniejsze rozwiązania prawne stosowane w Polsce i Unii Europejskiej. Główną część pracy, o charakterze poznawczym, stanowi charakterystyka inwazyjnych gatunków obcych, które dotarły lub dotrą w najbliższym czasie na teren Unii Europejskiej. Przybliżenie biologii i ekologii opisywanych gatunków inwazyjnych pozwala na realizację głównego celu pracy – rozpoznania, czy mogą one zagrażać różnorodności biologicznej, zdrowiu lub gospodarce w naszym kraju obecnie oraz w świetle prognozowanych zmian klimatu. Do odpowiedzi na to pytanie, poza fachową literaturą naukową oraz bazami danych o gatunkach inwazyjnych, wykorzystano raporty prognozujące przyszły klimat Polski z uwzględnieniem dwóch scenariuszy emisji (RCP4.5, RCP8.5). Uzyskane wnioski wskazują na polepszające się parametry przeżywalności wszystkich charakteryzowanych gatunków obcych w warunkach przewidywanego ocieplenia klimatu. Praca stara się odpowiedzieć na pytanie, które z omawianych kręgowców w przyszłości zwiększą swoje zasięgi i wykażą cechy inwazyjności w Polsce, a które będą mogły utrzymywać swoje populacje jedynie lokalnie lub nie będą w stanie zadomowić się do końca bieżącego stulecia, głównie ze względu na zbyt niskie temperatury w sezonie zimowym.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem
dc.contributor.author	Makowska, Justyna
dc.contributor.promoter	Zachwatowicz, Maria
dc.contributor.reviewer	Sudnik-Wójcikowska, Barbara
dc.contributor.reviewer	Zachwatowicz, Maria
dc.date.defence	2025-07-14
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-07-04
dc.identifier.apd	241144
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	biological invasions
dc.subject.en	invasive species
dc.subject.en	alien species
dc.subject.en	biological diversity
dc.subject.en	nature conservation
dc.subject.en	climate change
dc.subject.pl	inwazje biologiczne
dc.subject.pl	gatunki inwazyjne
dc.subject.pl	gatunki obce
dc.subject.pl	różnorodność biologiczna
dc.subject.pl	ochrona przyrody
dc.subject.pl	zmiany klimatu
dc.title	Inwazyjne gatunki obce kręgowców stwarzające zagrożenie dla Unii Europejskiej – analiza aktualizacji listy gatunków z 2022r. w aspekcie ryzyka dla Polski
dc.title.alternative	Invasive alien vertebrate species posing a risk to the European Union – analysis of the 2022 update of the species list in terms of the risk for Poland
dc.type	BachelorThesis