null.listelement.badge
Ładowanie...
Miniatura
Licencja
ClosedAccessDostęp zamknięty
 

Analiza porównawcza frazeologizmów dotyczących ptaków w języku polskim i litewskim

dc.abstract.enThe thesis presents a comparative analysis of the linguistic image of domestic fowl — the goose, duck, and hen — in Polish and Lithuanian. The study aimed to identify the traits, values, and cultural stereotypes attributed to these animals through phraseological units in both languages. The research material consists of 54 phraseological expressions drawn from Polish and Lithuanian dictionaries and examined using both qualitative and quantitative methods. The examples were classified accordingly to semantic categories and evaluative polarity. The results show that the linguistic image of domestic fowl in both cultures is highly anthropocentric and strongly axiological. Phraseological units referring to social behavior and interpersonal relations form the largest category, while negative conotations predominates (approx. 68%). The hen serves as the prototypical representative of domestic fowl and appears most frequently, whereas the goose and duck occupy more peripheral positions. In both languages, these animals metaphorically reflect human clumsiness, talkativeness, emotionality, and lack of restraint. The analysis reveals significant metaphorical similarities between Polish and Lithuanian, as well as culturally conditioned differences. The study highlights the importance of phraseology as a tool for understanding everyday conceptualisations of the world and suggests directions for further comparative research.
dc.abstract.plPraca przedstawia analizę porównawczą językowego obrazu świata ptactwa domowego — gęsi, kaczki i kury — w języku polskim i litewskim. Celem badania było ustalenie, jakie cechy, wartości i stereotypy kulturowe przypisywane są tym zwierzętom w obu językach na podstawie frazeologizmów. Materiał badawczy obejmuje 54 frazeologizmy pozyskane ze słowników polskich i litewskich, które poddano analizie jakościowej oraz ilościowej. Jednostki sklasyfikowano według kategorii semantycznych oraz wartościowania emocjonalnego. Wyniki wskazują, że językowy obraz ptactwa domowego w obu kulturach jest silnie antropocentryczny i nacechowany aksjologicznie. Najliczniejszą grupę frazeologizmów tworzą te odnoszące się do zachowań i relacji społecznych, w większości konotowane negatywne (ok. 68%). Kura stanowi prototyp ptactwa domowego i najczęściej występujący komponent frazeologiczny, natomiast gęś i kaczka zajmują pozycję bardziej peryferyjną. W obu językach zwierzęta te metaforyzują przede wszystkim ludzką nieporadność, gadatliwość, emocjonalność oraz brak umiaru. Analiza ujawnia zarówno zbieżności metaforyczne między polszczyzną i litewszczyzną, jak i różnice wynikające z odmiennych uwarunkowań kulturowych. Praca podkreśla wartość badań nad frazeologią jako narzędziem odczytywania potocznych sposobów konceptualizowania świata oraz proponuje kierunki dalszych analiz porównawczych.
dc.affiliationUniwersytet Warszawski
dc.affiliation.departmentWydział Polonistyki
dc.contributor.authorMoczulak, Weronika
dc.contributor.promoterBrudzyński, Paweł
dc.contributor.reviewerRoszko, Danuta
dc.contributor.reviewerBrudzyński, Paweł
dc.date.defence2025-12-18
dc.date.issued2025
dc.date.submitted2025-12-16
dc.identifier.apd225542
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.publisherUniwersytet Warszawski
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.enphraseology
dc.subject.enlinguistic worldview
dc.subject.engoose
dc.subject.enduck
dc.subject.enhen
dc.subject.enPolish
dc.subject.enLithuanian
dc.subject.enstereotype
dc.subject.enprototype
dc.subject.plfrazeologia
dc.subject.pljęzykowy obraz świata
dc.subject.plgęś
dc.subject.plkaczka
dc.subject.plkura
dc.subject.pljęzyk polski
dc.subject.pljęzyk litewski
dc.subject.plstereotyp
dc.subject.plprototyp
dc.titleAnaliza porównawcza frazeologizmów dotyczących ptaków w języku polskim i litewskim
dc.title.alternativeA comparative analysis of Polish and Lithuanian bird-related phraseology
dc.typeBachelorThesis