Życie społeczne i religijne żołnierzy późnego Cesarstwa Rzymskiego (IV – V w.) w świetle łacińskich inskrypcji chrześcijańskich

dc.abstract.en	The period of the Late Roman Empire (4th–5th centuries) was a time of profound transformations, among which military reforms and the Christianization of the state were particularly significant. These changes had a considerable impact on the social and religious conditions of soldiers’ lives, creating circumstances of daily existence different from earlier times, as reflected in various sources, including epigraphic ones. The following paper attempts to examine and illustrate the circumstances of the social and religious life of Christian soldiers in the Late Roman army, based on Latin inscriptions left by them or their families. It is also intended as a contribution to further research in this area drawing on epigraphic sources. The research involved an analysis of the content of the inscriptions and of elements of their archaeological context, such as their location. As a result, this paper highlights the social ties linking soldiers with their families and comrades-in-arms, demonstrates the strong interconnection and overlap between the civilian and military spheres in the army of the Late Roman Empire, while also emphasizing the soldiers’ awareness of the distinctiveness of their profession. Furthermore, it points to the use of Christian symbolism as an expression of soldiers’ religiosity, while noting that it was not limited exclusively to the military sphere.
dc.abstract.pl	Okres późnego Cesarstwa Rzymskiego (IV – V w.) stanowił czas poważnych przemian, spośród których jednymi z wielu były reformy wojskowe i chrystianizacja państwa. Przemiany te istotnie wpłynęły na warunki życia społecznego i religijnego żołnierzy, tworząc odmienne od wcześniejszych warunki codziennej egzystencji, co znajduje swoje odbicie w źródłach, w tym epigraficznych. Poniższa praca podejmuje próbę zbadania i zobrazowania okoliczności życia społecznego i religijnego chrześcijańskich żołnierzy późnorzymskiej armii w oparciu o pozostawione przez nich lub ich rodziny łacińskie inskrypcje, jak też stanowić ma przyczynek do dalszych badań w tym kierunku w oparciu o źródła epigraficzne. W badaniu przeprowadzono analizę treści inskrypcji oraz elementów ich kontekstu archeologicznego takich jak ich lokalizacja. W rezultacie praca prezentuje więzi społeczne łączące żołnierzy z ich rodzinami i towarzyszami broni, przedstawia silne powiązanie i przenikanie się sfery cywilnej i militarnej w armii późnego Cesarstwa Rzymskiego przy jednoczesnym zachowaniu przez żołnierzy świadomości szczególności swojego zawodu oraz wskazuje na wykorzystanie symboliki chrześcijańskiej jako przejaw religijności żołnierzy, zaznaczając jednak przy tym, iż nie jest ona ograniczona wyłącznie do sfer militarnych.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Historii
dc.contributor.author	Karczewski, Konrad
dc.contributor.promoter	Wiśniewski, Robert
dc.contributor.reviewer	Wiśniewski, Robert
dc.contributor.reviewer	Nowakowski, Paweł
dc.date.defence	2025-09-16
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-05
dc.identifier.apd	245214
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Epigraphy
dc.subject.en	inscriptions
dc.subject.en	Late Roman military
dc.subject.en	soldier marriages
dc.subject.en	social life of soldiers
dc.subject.en	esprit de corps
dc.subject.en	Christian religiosity
dc.subject.en	Christian symbolism
dc.subject.pl	Epigrafika
dc.subject.pl	inskrypcje
dc.subject.pl	wojskowość późnorzymska
dc.subject.pl	małżeństwa żołnierzy
dc.subject.pl	życie społeczne żołnierzy
dc.subject.pl	esprit de corps
dc.subject.pl	religijność chrześcijańska
dc.subject.pl	symbolika chrześcijańska
dc.title	Życie społeczne i religijne żołnierzy późnego Cesarstwa Rzymskiego (IV – V w.) w świetle łacińskich inskrypcji chrześcijańskich
dc.title.alternative	The Social and Religious Life of Soldiers in the Late Roman Army (4th-5th centuries) in Latin Christian Inscriptions
dc.type	BachelorThesis