La migrazione nel cinema italiano dopo il 2015

dc.abstract.en	One of the consequences of the migration crisis, which reached its peak in 2015–2016, was a profound shift in the perception of migration, elevating it to a central political and social issue within European discourse. This development highlighted that migration is not merely a demographic phenomenon, but a complex, interdisciplinary issue encompassing questions of justice, ethics, and security. The 2015 crisis also prompted the film industry to reconsider the representation of migrants in cinematic productions. The aim of this thesis is to explore how the migration experience is depicted in contemporary Italian cinema following 2015. The study focuses on an analysis of three films produced in the aftermath of the crisis: “Mediterranea” by Jonas Carpignano, “Nour” by Maurizio Zaccaro, and “Io Capitano” by Matteo Garrone. The thesis identifies and examines the dominant narrative and aesthetic strategies employed by filmmakers to portray migrant characters, both during their journeys to Europe and within the contexts of their lives in host countries. The analysis is conducted using theoretical frameworks provided by Immanuel Wallerstein, Giorgio Agamben, Zygmunt Bauman, and Pierre Bourdieu. The thesis combines narrative interpretation with aesthetic analysis, investigating how cinematic techniques shape the representation of migrant identities and the processes through which these identities are reconfigured in response to cultural differences. Particular attention is paid to the issue of migrant identity formation under the influence of new social conditions.
dc.abstract.language	it
dc.abstract.other	Una delle conseguenze della crisi migratoria, che ha raggiunto il suo picco nel biennio 2015–2016, è stata una profonda trasformazione della percezione della migrazione, elevandola a questione centrale nella discussione politica e sociale in Europa. Questo sviluppo ha messo in luce come la migrazione non sia semplicemente un fenomeno demografico, ma un problema complesso e interdisciplinare che coinvolge questioni di giustizia, etica e sicurezza. Inoltre, la crisi del 2015 ha spinto l’industria cinematografica a riconsiderare la rappresentazione dei migranti nelle produzioni cinematografiche. L’obiettivo di questa tesi è esplorare come l’esperienza migratoria venga rappresentata nel cinema italiano contemporaneo a partire dal 2015. Lo studio si concentra sull’analisi di tre film realizzati dopo il culmine della crisi, ossia Mediterranea di Jonas Carpignano, Nour di Maurizio Zaccaro e Io Capitano di Matteo Garrone. Lo studio identifica ed esamina le principali strategie narrative e estetiche utilizzate dai registi per rappresentare i personaggi migranti, sia durante il loro viaggio verso l’Europa, sia nel contesto della loro vita nei paesi di accoglienza. L’analisi si basa su quadri teorici proposti da Immanuel Wallerstein, Giorgio Agamben, Zygmunt Bauman e Pierre Bourdieu. La tesi combina l’interpretazione narrativa con l’analisi estetica, indagando come le tecniche cinematografiche costruiscano la rappresentazione dell’identità migrante e i processi attraverso cui tale identità viene ridefinita in risposta alle differenze culturali. Particolare attenzione è dedicata alla formazione dell’identità dei migranti nel quadro delle nuove condizioni sociali.
dc.abstract.pl	W wyniku kryzysu migracyjnego, którego apogeum przypadło na lata 2015-2016, nastąpiła zasadnicza zmiana w postrzeganiu migracji: stała się ona jednym z kluczowych zagadnień politycznych i społecznych w dyskursie europejskim. Zjawisko to ujawniło, że problematyka migracyjna to nie tylko kwestia związana z demografią, lecz stanowi zagadnienie interdyscyplinarne i wielowątkowe, w którym splatają się kwestie związane ze sprawiedliwością, etyką oraz bezpieczeństwem. Kryzys z 2015 roku skłonił również przemysł filmowy do redefinicji przedstawień migrantów w produkcjach kinematograficznych. Celem niniejszej pracy jest zbadanie sposobów przedstawiania doświadczenia migracyjnego we współczesnym kinie włoskim po 2015 roku. Badanie opiera się na analizie trzech filmów powstałych po kulminacji kryzysu: „Mediterranea” Jonasa Carpignano, „Nour” Maurizia Zaccaro oraz „Io Capitano” Matteo Garrone. W pracy zostaną zidentyfikowane i omówione dominujące strategie narracyjne i estetyczne, które twórcy filmowi zastosowali, aby ukazać bohaterów-migrantów zarówno w trakcie ich drogi do Europy, jak i w kontekście funkcjonowania w krajach przyjmujących. Analiza prowadzona będzie z zastosowaniem narzędzi teoretycznych Immanuela Wallersteina, Giorgio Agambena, Zygmunta Baumana i Pierre’a Bourdieu. Praca połączy interpretację narracyjną z analizą estetyczną filmów, badając, w jaki sposób środki filmowe kształtują odbiór tożsamości migranckiej i procesy jej rekonfiguracji w konfrontacji z różnicami kulturowymi. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu tożsamości migrantów w kontekście jej kształtowania się pod wpływem nowych warunków społecznych.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Katedra Italianistyki
dc.contributor.author	Cybulska, Małgorzata
dc.contributor.promoter	Serkowska, Hanna
dc.contributor.reviewer	Zonch, Marco
dc.contributor.reviewer	Serkowska, Hanna
dc.date.defence	2025-09-26
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-24
dc.identifier.apd	246032
dc.language	it
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Cinema
dc.subject.en	migration
dc.subject.en	migration crisis
dc.subject.en	Jonas Carpignano
dc.subject.en	Matteo Garrone
dc.subject.en	Maurizio Zaccaro
dc.subject.language	it
dc.subject.other	Cinema
dc.subject.other	crisi migratoria
dc.subject.other	migrazione
dc.subject.other	Jonas Carpignano
dc.subject.other	Matteo Garrone
dc.subject.other	Maurizio Zaccaro
dc.subject.pl	Kino
dc.subject.pl	kryzys migracyjny
dc.subject.pl	migracja
dc.subject.pl	Jonas Carpignano
dc.subject.pl	Matteo Garrone
dc.subject.pl	Maurizio Zaccaro
dc.title	La migrazione nel cinema italiano dopo il 2015
dc.title.alternative	Migracja w kinie włoskim po 2015 roku
dc.type	MasterThesis