Jak powstaje krajobraz uświęcony? Proces uświęcania przestrzeni Zakopanego i Tatr

dc.abstract.en	I suggest that the sacralization of Zakopane and the Tatra Mountains took place through a transformation from spiritualization to sanctification. Mountains can be sanctified in a specific, that is, Christian way. The tool that brought about this symbolic transformation was religious syncretism. The Giewont cross is a clear material and symbolic sign of this transformation, and Zakopane’s contemporary coat of arms is its visual representation. This ongoing process of sanctification, with its transformative nature, did not end in some indeterminate past, but continues to this day and is renewed through contemporary religious practices, such as Masses, pilgrimages, and the erection of new and maintenance of existing shrines and crosses. Every Mass celebrated in a mountain sanctuary, every cross erected, and every candle lit thus becomes part of a process that can be described as the gradual and ongoing sanctification of this area. Contributing to the sanctification of this space and the landscape of the Tatra Mountains and Zakopane are not only inanimate sacred objects, but also specific individuals. In this case, among the most important were priest Józef Stolarczyk and Saint John Paul II.
dc.abstract.pl	Stawiam tezę, że sakralizacja przestrzeni Zakopanego i Tatr dokonała się na drodze przejścia od uduchowiena do uświęcenia. Góry mogą być uświęcone w sposób konkretny, to jest chrześcijański. Narzędziem dokonującym tę symboliczną transformację był synkretyzm religijny. Krzyż na Giewoncie jest wyraźnym materialnym i symbolicznym znakiem tej transformacji, a współczesny herb Zakopanego jej wizualnym zapisem. Trwający proces uświęcenia o transformacyjnym charakterze nie zakończył się w niedookreślonej przeszłości, ale wciąż trwa i jest aktualizowany przez współczesne praktyki religijne, takie jak msze święte, pielgrzymki oraz stawianie nowych i utrzymywanie istniejących kapliczek i krzyży. Każda msza odprawiona w górskiej świątyni i każdy postawiony krzyż czy zapalona świeca stają się więc elementem procesu, który można określić jako stopniowe i wciąż trwające uświęcanie przestrzeni. Do uświęcenia przestrzeni i tatrzańsko-zakopiańskiego krajobrazu przyczyniają się nie tylko nieożywione obiekty sakralne, ale także konkretne postacie. W tym wypadku jednymi z ważniejszych byli ks. Józef Stolarczyk i święty Jan Paweł II.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce
dc.contributor.author	Konfederak, Joanna
dc.contributor.promoter	Wierciński, Hubert
dc.contributor.reviewer	Lubańska, Magdalena
dc.contributor.reviewer	Wierciński, Hubert
dc.date.defence	2026-07-10
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-06-26
dc.identifier.apd	253664
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Transformation
dc.subject.en	religious syncretism
dc.subject.en	sacrum
dc.subject.en	spiritualization
dc.subject.en	sanctification
dc.subject.en	the sacred landscape.
dc.subject.pl	Transformacja
dc.subject.pl	synkretyzm religijny
dc.subject.pl	sacrum
dc.subject.pl	uduchowienie
dc.subject.pl	uświęcenie
dc.subject.pl	krajobraz uświęcony.
dc.title	Jak powstaje krajobraz uświęcony? Proces uświęcania przestrzeni Zakopanego i Tatr
dc.title.alternative	How is a sacred landscape created? The ongoing process of sanctifying the area of Zakopane and the Tatra Mountains.
dc.type	BachelorThesis