Podatkowe aspekty działalności funduszy inwestycyjnych na gruncie podatków dochodowych

dc.abstract.pl	Niniejsza praca dotyczy charakterystyki działalności funduszy inwestycyjnych w ramach polskiego rynku kapitałowego w szczególności w kontekście obowiązującego systemu podatkowego w zakresie podatków dochodowych dotyczących zarówno samych funduszy inwestycyjnych jak i zarządzających nimi towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz uczestników inwestujących za pomocą funduszy swoje własne środki. Fundusze inwestycyjne są szczególnym rodzajem osób prawnych i częścią szeroko pojętego rynku kapitałowego. Głównym przedmiotem działalności funduszy inwestycyjnych jest gromadzenie środków pieniężnych nabywanych w drodze odpłatnego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych oraz dalsze lokowanie zgromadzonych w ten sposób środków w aktywa zgodne z przyjętą strategią oraz polityką inwestycyjną funduszu. Fundusze inwestycyjne tworzone i zarządzane są przez TFI, które pełni również rolę organu funduszu jednocześnie będąc odrębną osobą prawną. Operowanie w tej wysoce wyspecjalizowanej i podlegającej wielu regulacjom branży wymusza na zarządzających profesjonalne działanie, zatrudnianie wykwalifikowanego personelu i dbałość o interes uczestników. Inwestor lokujący swoje środki w ramach funduszu inwestycyjnego jest nazywany uczestnikiem, może być on zarówno osobą fizyczną, prawną jak i jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W związku z nabyciem tytułów uczestnictwa uczestnik nabywa prawo do partycypacji w zyskach bądź stratach funduszu oraz podlega ogólnym regulacjom mającym na celu ochronę jego praw. Działalność funduszy inwestycyjnych jest znaczącym stopniu zwolniona z opodatkowania. Przyjęty model opodatkowania tych podmiotów funkcjonuje na zasadzie szerokiego zwolnienia podmiotowo-przedmiotowego gdzie FIO oraz SFIO niestosujące ograniczeń jak dla FIZ podlegają zwolnieniu podmiotowemu na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, a pozostałe fundusze, czyli FIZ oraz SFIO stosujące tożsame co FIZ ograniczenia podlegają zwolnieniu przedmiotowemu, które zwalnia z opodatkowania dochody uzyskiwane z posiadanych przez te fundusze aktywów z wyłączeniem określonych w ustawie rodzajów dochodów, które to dochody co do zasady pochodzą z transparentnych podatkowo spółek nieposiadających osobowości prawnej. Wprowadzenie tego rodzaju regulacji miało na celu uniemożliwienie unikania opodatkowania poprzez stosowanie funduszy inwestycyjnych jako struktur finansowych, których głównym celem było zarządzenie majątkiem tak aby uniknąć opodatkowania np. prowadzących działalność gospodarczą spółek osobowych. Wobec funkcjonowania wspomnianego zwolnienia dochód pochodzący z danego substratu majątkowego wniesionego przez uczestnika do funduszu inwestycyjnego co do zasady podlega opodatkowaniu w momencie wyjścia z inwestycji, czyli realizacji zysku. Dochód ten ma inne zasady rozliczania w zależności od tego czy uczestnik jest osobą fizyczną czy osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Osoby fizyczne rozliczają wykup posiadanych tytułów uczestnictwa na podstawie rocznego zeznania podatkowego na podstawie informacji podatkowych otrzymanych od TFI, do niedawna tego rodzaju dochody były pobierane przez płatnika jako zryczałtowany podatek uniemożliwiając tym samym podatnikom rozliczenie tych dochodów lub strat w ramach źródła. Koszty podatkowe stanowią istotny czynnik przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, mogą skłaniać inwestora do określonych zachowań np. sprzedaży przynoszących stratę tytułów uczestnictwa w celu rozliczenia ich z innymi dochodami uzyskanymi w ramach tego samego źródła w celu zmniejszenia opodatkowania. Procedowane przez ustawodawcę zmiany w podatku od zysków kapitałowych pod postacią OKI mogą stanowić istotną zmianę dla osób fizycznych inwestujących w fundusze inwestycyjne.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Prawa i Administracji
dc.contributor.author	Marosek, Jan
dc.contributor.promoter	Chowaniec, Jakub
dc.contributor.reviewer	Modzelewski, Witold
dc.contributor.reviewer	Chowaniec, Jakub
dc.date.defence	2026-01-07
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2025-12-31
dc.identifier.apd	238778
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.pl	Fundusze inwestycyjne
dc.subject.pl	opodatkowanie dochodów kapitałowych
dc.subject.pl	rynek kapitałowy
dc.subject.pl	zwolnienie z opodatkowania dochodów funduszy inwestycyjnych
dc.subject.pl	uczestnik
dc.subject.pl	towarzystwo funduszy inwestycyjnych
dc.title	Podatkowe aspekty działalności funduszy inwestycyjnych na gruncie podatków dochodowych
dc.title.alternative	Tax aspects of the operations of investment funds in the context of income taxes
dc.type	MasterThesis