Deklinacja rzeczownika w mowie dzieci w wieku 36-48 m.ż. Prawidłowości i zakłócenia

dc.abstract.pl	Celem badania było sprawdzenie, jak dzieci trzyletnie tworzą wybrane formy deklinacyjne rzeczownika. W pracy przedstawiono wyniki badań nad rozwojem podsystemu fleksyjnego u dzieci przeprowadzonych przez różnych polskich badaczy, a także dokonano przeglądu dostępnych na rynku narzędzi i testów do badania fleksji. Przybliżono definicje pojęć takich jak agramatyzm, innowacja językowa, błąd językowy, forma analogiczna. Następnie opisano narzędzie badawcze, składające się z ankiety dla rodziców oraz badania rozumienia i nadawania fleksji. Opisano również procedurę badawczą, w której rejestrowane były wywoływane u trzyletnich dzieci poszczególne formy przypadków rzeczowników. Badane leksemy wybrano na podstawie ich frekwencji w Korpusie CHILDES Polish CDS (Child-Directed Speech). Przeanalizowano zebrane odpowiedzi i opisano zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym. Sprawdzono, jakie są różnice w poziomie rozwoju fleksji u dziewczynek i chłopców, czy są leksemy, przypadki bądź rodzaj gramatyczny rzeczownika, które sprawiają badanym najwięcej kłopotów. Zauważono, że zarówno poziom rozumienia, jak i nadawania fleksji jest wyższy u przebadanych chłopców, niż u dziewczynek, oraz że rzeczowniki w rodzaju żeńskim sprawiają dzieciom mniej kłopotów niż w o rodzaju gramatycznym męskim. Zbadano też strategie, jakimi posługują się dzieci, gdy nie znają prawidłowej odpowiedzi. W badaniu zaobserwowano wśród nich zmianę leksemu na formę zdrobniałą bądź podstawową, użycie wyrazu bliskoznacznego bądź pasującego semantycznie jako dokończenie podawanego dziecku zdania. Opisano niekonwencjonalne formy fleksyjne pojawiające się w zebranych odpowiedziach dzieci i pogrupowano je pod względem sposobu tworzenia – zależnie od tego, czy w zarejestrowanej odpowiedzi zmieniono leksem, podano odpowiedź w niewłaściwym przypadku, posłużono się końcówką fleksyjną właściwą dla rzeczownika innego paradygmatu, czy też nie zaszły w temacie rzeczownika wymagane alternacje. W zakończeniu udzielono odpowiedzi na postawione wcześniej pytania badawcze oraz krótko podsumowano stan rozwoju fleksji rzeczowników u grupy badawczej, zwracając szczególną uwagę na to, że trzyletnie dzieci są na dobrej drodze do pełnego rozwoju świadomości językowej.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Polonistyki
dc.contributor.author	Smolak, Katarzyna
dc.contributor.promoter	Stępień, Marzena
dc.contributor.reviewer	Dróżdż-Łuszczyk, Katarzyna
dc.contributor.reviewer	Stępień, Marzena
dc.date.defence	2025-07-04
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-22
dc.identifier.apd	243170
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.pl	logopedia
dc.subject.pl	rozwój podsystemu fleksyjnego
dc.subject.pl	fleksja rzeczowników
dc.subject.pl	przypadki
dc.subject.pl	rozwój mowy dziecka
dc.subject.pl	świadomość językowa
dc.title	Deklinacja rzeczownika w mowie dzieci w wieku 36-48 m.ż. Prawidłowości i zakłócenia
dc.title.alternative	The declension of nouns in the speech of children aged 36-48 months. Regularities and disruptions
dc.type	MasterThesis