Partnerstwo publiczno-prywatne a odpowiedzialność dyscypliny finansów publicznych

dc.abstract.en	This work aimed to conduct a comprehensive analysis of the institution of public-private partnerships in light of the applicable legal order of the Republic of Poland, with particular emphasis on liability for breaches of public finance discipline and the practical aspects of applying this formula in the implementation of public tasks. The analysis was conducted on three complementary levels: normative, liability, and empirical. The first chapter interprets the provisions of the Act of 19 December 2008 on public-private partnerships (Journal of Laws 2023, item 1637), indicating its scope, legal definitions, and procedural mechanisms related to the selection of a private partner. Particular attention was paid to the structure of the special-purpose vehicle as an organizational and legal form for the implementation of PPP projects, and a comparison was made of selected models used in European Union member states. The role of the minister responsible for regional development as the body issuing opinions on the advisability of implementing a PPP project was also highlighted (Article 3b of the PPP Act). Chapter two is devoted to an analysis of liability for violating public finance discipline, regulated by the Act of December 17, 2004, on liability for violating public finance discipline (Journal of Laws 2021, item 289). It was pointed out that this liability is personal and punitive in nature, based on the principle of guilt, and applies to enumerated financial torts, such as spending public funds inconsistent with the financial plan, incurring liabilities without authorization, or violating the provisions of the Act of September 11, 2019, Public Procurement Law 52 (Journal of Laws 2023, item 1605). The procedure for adjudicating before adjudicating committees and the catalogue of administrative sanctions, including a ban on performing functions related to the management of public funds, are also discussed. Chapter three presents selected case studies of PPP projects implemented in Poland, identifying both good practices and instances of legal violations. Particular attention is paid to the implementation of the principle of sound financial management, as set out in Article 317 of the Treaty on the Functioning of the European Union and Regulation (EU) 2021/1060 of the European Parliament and of the Council. The importance of applying management control mechanisms, internal audit, and the four-eyes principle as instruments for counteracting fraud and ensuring the legality and efficiency of public funds spending is highlighted. Public-private partnerships are an important instrument for implementing public tasks, which, when maintained with due legislative and organizational diligence, can contribute to increasing the efficiency of public funds management. However, a sine qua non condition for the effective application of this formula is ensuring compliance with the principles of legality, transparency, and sound financial management. In this context, preventive and control mechanisms are crucial, including accountability for violations of public finance discipline, which serves as a safeguard and preventive measure in the financial law system.
dc.abstract.pl	Niniejsza praca miała na celu przeprowadzenie kompleksowej analizy instytucji partnerstwa publiczno-prywatnego w świetle obowiązującego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz praktycznych aspektów stosowania tej formuły w realizacji zadań publicznych. Analiza została przeprowadzona w trzech komplementarnych płaszczyznach: normatywnej, odpowiedzialnościowej oraz empirycznej. W rozdziale pierwszym dokonano wykładni przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. 2023 poz. 1637), wskazując na jej zakres przedmiotowy, definicje legalne oraz mechanizmy proceduralne związane z wyborem partnera prywatnego. Szczególną uwagę poświęcono konstrukcji spółki celowej jako formie organizacyjno-prawnej realizacji przedsięwzięć PPP oraz porównano wybrane modele stosowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wskazano również na rolę ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego jako organu opiniującego zasadność realizacji przedsięwzięcia w formule PPP (art. 3b ustawy o PPP). Rozdział drugi poświęcono analizie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, uregulowanej w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. 2021 poz. 289). Wskazano, że odpowiedzialność ta ma charakter osobisty i represyjny, opiera się na zasadzie winy oraz dotyczy enumeratywnie wskazanych deliktów finansowych, takich jak niezgodne z planem finansowym wydatkowanie środków publicznych, zaciąganie zobowiązań bez upoważnienia czy naruszenie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych 52 (Dz.U. 2023 poz. 1605). Omówiono również procedurę orzekania przed komisjami orzekającymi oraz katalog sankcji administracyjnych, w tym zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi. W rozdziale trzecim przedstawiono wybrane kazusy projektów PPP realizowanych w Polsce, identyfikując zarówno dobre praktyki, jak i przypadki naruszeń prawa. Szczególną uwagę poświęcono implementacji zasady należytego zarządzania finansami (sound financial management), wynikającej z art. 317 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060. Wskazano na znaczenie stosowania mechanizmów kontroli zarządczej, audytu wewnętrznego oraz zasady czterech oczu jako instrumentów przeciwdziałania nadużyciom finansowym i zapewnienia legalności oraz efektywności wydatkowania środków publicznych. Partnerstwo publiczno-prywatne stanowi istotny instrument realizacji zadań publicznych, który przy zachowaniu należytej staranności legislacyjnej i organizacyjnej może przyczynić się do zwiększenia efektywności gospodarowania środkami publicznymi. Warunkiem sine qua non skutecznego stosowania tej formuły jest jednak zapewnienie zgodności z zasadami legalizmu, przejrzystości oraz należytego zarządzania finansami. W tym kontekście kluczowe znaczenie mają mechanizmy prewencyjne i kontrolne, w tym odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, która pełni funkcję gwarancyjną i prewencyjną w systemie prawa finansowego.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Prawa i Administracji
dc.contributor.author	Pytel, Dominik
dc.contributor.promoter	Szafrański, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Wilk, Bartosz
dc.contributor.reviewer	Szafrański, Dariusz
dc.date.defence	2025-07-14
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-07-11
dc.identifier.apd	230170
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Public finances
dc.subject.en	local government investments
dc.subject.en	public-private partnerships
dc.subject.en	responsibility for public finance discipline
dc.subject.pl	Finanse publiczne
dc.subject.pl	inwestycje samorządowe
dc.subject.pl	partnerstwo publiczno-prywatne
dc.subject.pl	odpowiedzialność dyscypliny finansów publicznych
dc.title	Partnerstwo publiczno-prywatne a odpowiedzialność dyscypliny finansów publicznych
dc.title.alternative	Public-private partnership and responsibility of public finances
dc.type	BachelorThesis