Tornada wywołane przez cyklony zwrotnikowe na obszarze Stanów Zjednoczonych w latach 2010-2020

dc.abstract.en	The objective of this study is to determine the long-term, annual, and diurnal patterns of tropical cyclone-induced tornadoes (TCT) in the United States between 2010 and 2020. An additional goal is to systematize knowledge regarding the meteorological conditions and physical mechanisms leading to the development of TCTs. The study also aims to present the intensity of these phenomena and assess their impacts. The work is based on the historical TCTOR database. Spatial analyses were conducted using QGIS, while Microsoft Excel was used for calculations and chart generation. It was demonstrated that tornadoes triggered by tropical cyclones occur most frequently at the turn of summer and autumn, with a peak in September. They are most numerous in the afternoon hours; however, they can occur at any time of the day or night. Between 2010 and 2020, a total of 515 TCT events were recorded, with an annual average of 46.8 cases. These typically developed at a distance of 100-400 km from the cyclone eye, within its right-front quadrant. It was proven that flat coastal areas are most vulnerable to these vortices. Interestingly, TCTs can sometimes penetrate deep into the continent along river valleys and do not dissipate rapidly at night. The occurrence of the radar overshooting top phenomenon above shallow mini-supercells renders current warning systems largely ineffective, generating false alarms and providing only a few minutes of evacuation time, which necessitates modernization.
dc.abstract.pl	Celem pracy jest określenie przebiegu wieloletniego, rocznego i dobowego tornad wywołanych przez cyklony zwrotnikowe (TCT) w Stanach Zjednoczonych w latach 2010-2020. Dodatkowym celem pracy jest usystematyzowanie wiedzy o uwarunkowaniach meteorologicznych i mechanizmach fizycznych prowadzących do rozwoju TCT. Podjęto się także przedstawienia intensywności tych zjawisk oraz oceny ich skutków. Praca powstała na podstawie historycznej bazy danych TCTOR. Analizy przestrzenne przeprowadzono z wykorzystaniem programu QGIS, a do obliczeń i stworzenia wykresów posłużono się programem Microsoft Excel. Wykazano, że tornada wywołane przez cyklony zwrotnikowe tworzą się najczęściej na przełomie lata i jesieni, z maksimum przypadającym na wrzesień. Najliczniej występują w godzinach popołudniowych, jednak mogą pojawiać się o każdej porze dnia i nocy. W latach 2010-2020 odnotowano w sumie 515 zjawisk TCT, a średnio co roku występowało 46,8 przypadków. Zazwyczaj rozwijały się one w odległości 100-400 km od oka cyklonu, w jego prawej przedniej ćwiartce. Udowodniono, że najbardziej narażone na uderzenia wiru są płaskie strefy przybrzeżne, Co ciekawe, TCT mogą niekiedy wnikać także w głąb kontynentu wzdłuż dolin rzecznych i nie wygasają gwałtownie w nocy. Występowanie zjawiska radarowego „przestrzelenia” nad płytkimi minisuperkomórkami sprawia, że obecne systemy ostrzegania są mało efektywne i generują fałszywe alarmy dając zaledwie kilkunastominutowy czas na ewakuację, co wymaga modernizacji.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
dc.contributor.author	Witalis, Wiktoria
dc.contributor.promoter	Popławska, Joanna
dc.contributor.reviewer	Leziak, Kamil
dc.contributor.reviewer	Popławska, Joanna
dc.date.defence	2026-07-27
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-10
dc.identifier.apd	254168
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Tropical cyclone
dc.subject.en	tornado
dc.subject.en	TCT
dc.subject.en	tornadogenesis
dc.subject.en	extreme weather events
dc.subject.en	United States
dc.subject.pl	Cyklon zwrotnikowy
dc.subject.pl	tornado
dc.subject.pl	TCT
dc.subject.pl	tornadogeneza
dc.subject.pl	ekstremalne zjawiska pogodowe
dc.subject.pl	Stany Zjednoczone
dc.title	Tornada wywołane przez cyklony zwrotnikowe na obszarze Stanów Zjednoczonych w latach 2010-2020
dc.title.alternative	Tornadoes spawned by tropical cyclones in the United States from 2010 to 2020
dc.type	BachelorThesis