Horyzonty geograficzne w Herbach rycerstwa polskiego Bartosza Paprockiego. Studium herbów obcych w księdze trzeciej

dc.abstract.en	The aim of this study was to define the geographical horizons of Bartosz Paprocki and his sources, that is, the scope of his knowledge and perceptions of the surrounding world. For this purpose, 88 foreign coats of arms were examined in the third book of Herby rycerstwa polskiego. Particular attention was paid to the descriptions of their origins and arrival in Poland. The study employed methods of source criticism. Based on the collected data, tables, charts, and drawings illustrating key issues were prepared. Additionally, a comparative analysis was conducted, which enabled an assessment of differences, similarities, and the identification of key conclusions drawn from the researched material. This indicates that the geographical distribution of coats of arms reflected then-prevailing beliefs regarding the history of the Polish nobility. They covered almost all of medieval Europe. The most distant of them arrived in Poland from the island of Rhodes or England. The largest numbers came from Germany and Bohemia. Common reasons for travel were military service or marriage to a Polish noblewoman. Coats of arms from Italy, on the other hand, were often associated with church dignitaries. Interestingly, Silesia was treated as a foreign country and thus placed in the third book. The presence of some Polish coats of arms there is equally puzzling. Bartosz Paprocki drew on the works of numerous chroniclers (especially Jan Długosz) in his work, as well as court and church archives and tombstone inscriptions. Oral tradition was also important to him, which he treated on an equal footing with written sources and sometimes even considered more reliable.
dc.abstract.pl	Celem niniejszej pracy było określenie horyzontów geograficznych Bartosza Paprockiego i jego źródeł, a więc zakresu wiedzy i wyobrażeń na temat otaczającego świata. W tym celu przebadano 88 herbów obcych w trzeciej księdze Herbów rycerstwa polskiego. Szczególną uwagę poświęcono opisom ich genezy i przybycia do Polski. W pracy zastosowano metody krytyki źródłoznawczej. Na podstawie zebranych danych opracowano zestawienia tabelaryczne, wykresy i rysunki ilustrujące kluczowe zagadnienia. Dodatkowo przeprowadzono analizę porównawczą, która umożliwiła ocenę różnic, podobieństw oraz identyfikację najważniejszych wniosków wynikających z badanego materiału. Wynika z tego, że geograficzne rozmieszczenie herbów odpowiadało ówczesnym przekonaniom dotyczącym historii polskiej szlachty. Swoim zakresem geograficznym pokrywały prawie całą średniowieczną Europę. Najodleglejsze z nich przybyły do Polski z wyspy Rodos czy też Anglii. Najwięcej trafiło tu z Niemiec i Czech. Częstym powodem podróży była służba wojskowa czy też małżeństwo z polską szlachcianką. Herby z Włoch natomiast często związane były z dostojnikami kościelnymi. Ciekawym jest fakt, że Śląsk został potraktowany jako kraj obcy, a przez to umieszczony w trzeciej księdze. Podobnie zastanawiąjące wydają się obecne tam niektóre polskie herby. Bartosz Paprocki korzystał przy tworzeniu swojej pracy z dzieł wielu kronikarzy (szczególnie Jana Długosza), a także z archiwów dworskich i kościelnych, czy też inskrypcji nagrobnych. Ważna była dla niego też tradycja ustna, którą traktował na równi z tą pisaną, a czasem nawet uważał za wiarygodniejszą.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Historii
dc.contributor.author	Jura, Radosław
dc.contributor.promoter	Okniński, Piotr
dc.contributor.reviewer	Okniński, Piotr
dc.contributor.reviewer	Choińska-Mika, Jolanta
dc.date.defence	2025-12-17
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-12-09
dc.identifier.apd	247031
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	heraldry
dc.subject.en	Bartosz Paprocki
dc.subject.en	geographical horizons
dc.subject.en	early modern period
dc.subject.pl	heraldyka
dc.subject.pl	Bartosz Paprocki
dc.subject.pl	horyzonty geograficzne
dc.subject.pl	nowożytność
dc.title	Horyzonty geograficzne w Herbach rycerstwa polskiego Bartosza Paprockiego. Studium herbów obcych w księdze trzeciej
dc.title.alternative	Geographical Horizons in Bartosz Paprocki's Herby rycerstwa polskiego. A Study of Foreign Coats of Arms in the Third Book.
dc.type	BachelorThesis