Wolność i zło - czy Schellinga metafizyczna koncepcja wolności przezwycięża Kantowski problem zła?

dc.abstract.en	This thesis addresses the problem of the genesis of evil and asks whether Schelling’s ontologization of freedom resolves the Kantian problem of the origins of evil, which stems from the theory of radical evil and the postulate of an atemporal intelligible act. To this end, it reconstructs the historically significant notion of evil as privation (Plato, Plotinus, Augustine), analyzes Kant’s model of the will, and interprets Schelling’s conception of freedom. Schelling’s proposal is evaluated against four criteria developed alongside the argument of the thesis: (K1) the provision of a mechanism explaining the emergence of an evil orientation of the will—both in the sense of how evil comes about and why it comes about; (K2) the preservation of responsibility within the limits of the respective system; (K3) an answer given within a methodologically coherent framework (critical method/speculation); (K4) an explanation of the “force” and “temptation” of evil, that is, an account, within the given theory, of the affective dimension that plays an important role in the experience of what is evil.
dc.abstract.pl	W niniejszej pracy zmierzono się z problemem genezy zła i zapytano, czy Schellinga ontologizacja wolności usuwa Kantowski problem początków zła, który wynika z teorii zła radykalnego i postulatu pozaczasowego aktu inteligibilnego. W tym celu zrekonstruowano historycznie istotne pojęcie zła jako braku (Platon, Plotyn, Augustyn), przeanalizowano Kantowski model woli oraz zinterpretowano Schellingiańską koncepcję wolności. Propozycja Schellinga została oceniona pod kątem czterech kryteriów, które wyłaniano wraz z rozwijaniem pracy: (K1) podanie mechanizmu wyjaśniającego zaistnienie złego ukierunkowania woli zarówno w sensie “jak zło powstaje” oraz “dlaczego powstaje zło”; (K2) utrzymanie odpowiedzialności w granicach swojego systemu; (K3) odpowiedź w granicach spójnej metodologicznie teorii (krytycyzm/spekulacja); (K4) wyjaśnienie “siły” i “pokusy” zła, czyli ujęcie w ramach danej teorii elementu emocjonalnego, który odgrywa ważną rolę w doświadczaniu tego, co złe.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Łyszyk, Patryk
dc.contributor.promoter	Schollenberger, Piotr
dc.contributor.reviewer	Działoszyński, Bartosz
dc.contributor.reviewer	Schollenberger, Piotr
dc.date.defence	2025-09-29
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-22
dc.identifier.apd	245832
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	privatio boni
dc.subject.en	radical evil
dc.subject.en	Kant
dc.subject.en	Schelling
dc.subject.en	freedom
dc.subject.en	responsibility
dc.subject.pl	privatio boni
dc.subject.pl	zło radykalne
dc.subject.pl	Kant
dc.subject.pl	Schelling
dc.subject.pl	wolność
dc.subject.pl	odpowiedzialność
dc.title	Wolność i zło - czy Schellinga metafizyczna koncepcja wolności przezwycięża Kantowski problem zła?
dc.title.alternative	Freedom and Evil — Does Schelling’s Metaphysical Conception of Freedom Overcome the Kantian Problem of Evil?
dc.type	MasterThesis