Między integracją a marginalizacją – polityki państwa polskiego wobec mniejszości romskiej

dc.abstract.en	In this paper, the author analyzed public policies towards the Roma minority in Poland from a historical and a contemporary perspective, in order to assess whether they have contributed to the integration of the community or deepen its marginalisation. In the first chapter, the author discusses the internal diversity of the Roma minority in Poland, highlighting the variety in perceptions of codes and conceptions of Roma identity. The characteristics of censuses and their role in shaping minority-state relations were also analysed, as was the terminological dilemma of ‘Rom’ versus ‘Gypsy’. The second chapter reconstructs the place of origin of the Roma and the determinants of their initial migrations, as well as the first centuries of their presence in Europe. What is more, the trends in changes to minority–majority relations and their main causes are outlined. In the third part, the author focuses on the early centuries of the minority’s presence in Poland, explaining the mechanisms behind the almost complete reversal of mutual attitudes between the Roma and the majority society, as well as the development of increasingly controlling and oppressive policies by the state apparatus. The origins, institutionalisation, course and consequences of the Nazi genocide of the Roma and Sinti are also examined. The fourth chapter, in turn, explores the perception of ethnic minorities by the Polish People's Republic, as well as the causes and course of the ‘productivisation’ and resettlement campaigns. Particular attention is paid to the institutional tools used to carry out these campaigns and mechanisms, that became a pattern - Roma as object of state's policies, rather than actors participating in shaping policies concerning themselves. The final section begins with an analysis of the legal framework and the status of national and ethnic minorities after 1989. The author then analysed, through the lens of programmes and case studies, the state’s actions in two key policy areas concerning the Roma minority – education and housing – in order to assess whether these measures promoted integration or exacerbated marginalisation.
dc.abstract.pl	W niniejszej pracy autorka podjęła próbę analizy polityk publicznych wobec mniejszości romskiej w Polsce w wymiarze historycznym i współczesnym, w celu oceny, czy przyczyniały się do integracji społeczności, czy pogłębiały jej marginalizację. W pierwszym rozdziale autorka omówiła wewnętrzne zróżnicowanie mniejszości romskiej w Polsce, wskazując na różnorodność w postrzeganiu kodeksów i ujęć romskich tożsamości. Przeanalizowano również cechy spisów powszechnych i ich rolę w kształtowaniu relacji mniejszość-państwo, a także dylemat terminologiczny „Rom” czy „Cygan”. Drugi rozdział stanowi rekonstrukcję miejsca pochodzenia Romów i determinantów pierwotnych migracji, a także pierwszych stuleci ich obecności w Europie. Co więcej, nakreślono kierunki zmian w relacjach mniejszość-większość oraz ich główne przyczyny. W trzeciej części autorka koncentruje się na pierwszych stuleciach mniejszości w Polsce, wyjaśniając mechanizmy niemalże całkowitego odwrócenia wzajemnego nastawienia Romów i społeczeństwa większościowego oraz rozwoju coraz to bardziej kontrolujących, opresyjnych polityk aparatu władzy. Opracowano również genezę, instytucjonalizację, przebieg i skutki nazistowskiego ludobójstwa Romów i Sinti. Z kolei w czwartym rozdziale opracowano temat postrzegania mniejszości etnicznych przez Polskę Ludową oraz przyczyny i przebieg akcji produktywizacyjnych i osiedleńczych. Szczególną uwagę zwrócono na kwestie instytucjonalnych narzędzi wykorzystywanych do przeprowadzania akcji oraz mechanizmu, jaki został w trakcie nich utrwalony – mniejszości jako przedmiotu działań państwa, a nie podmiotu współtworzącego polityki wobec samych siebie. Ostatnią część otwiera analiza ram prawnych oraz statusu mniejszości narodowych i etnicznych po 1989 r. Następnie, autorka przeanalizowała przez pryzmat programów i studium przypadków działania państwa w zakresie dwóch kluczowych obszarów polityk wobec mniejszości romskiej – edukacji i mieszkalnictwa, by ocenić, czy wspierały one integrację, czy pogłębiały marginalizację.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
dc.contributor.author	Dudek, Patrycja
dc.contributor.promoter	Otto, Justyna
dc.contributor.reviewer	Otto, Justyna
dc.contributor.reviewer	Mroczka, Kamil
dc.date.defence	2026-07-16
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-12
dc.identifier.apd	250629
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	ethnical minority
dc.subject.en	Roma
dc.subject.en	public policies
dc.subject.en	integration
dc.subject.en	marginalization
dc.subject.en	education
dc.subject.en	housing
dc.subject.en	romanipen
dc.subject.en	state
dc.subject.pl	mniejszość etniczna
dc.subject.pl	Romowie
dc.subject.pl	polityki publiczne
dc.subject.pl	integracja
dc.subject.pl	marginalizacja
dc.subject.pl	edukacja
dc.subject.pl	mieszkalnictwo
dc.subject.pl	romanipen
dc.subject.pl	państwo
dc.title	Między integracją a marginalizacją – polityki państwa polskiego wobec mniejszości romskiej
dc.title.alternative	Between integration and marginalization – policies of the Polish State toward the Roma Minority.
dc.type	MasterThesis