Moralność bez świadomości: analiza podmiotowości moralnej sztucznej inteligencji

dc.abstract.en	The purpose of this paper is to argue that artificial intelligence (AI) can be viewed as a moral agent, despite its lack of consciousness. This is an important issue, given the increasing involvement of AI in various sectors of public life. Artificial intelligence is currently entrusted with many important decisions, which have a significant impact on human beings. The first chapter discusses the main concepts relevant to this paper. It begins by presenting the contemporary definitions of artificial intelligence and the key methods used in that field. Then, it discouses various concepts and definitions of consciousness and its moral significance, ultimately concluding that there is no compelling reason to consider modern AI systems as conscious beings. Finally, this section talks about the notion of moral agency from the perspective of standard ethical theories, as well as the notion of artificial moral agency – an idea emerging within the field of machine ethics, describing a form of moral agency that could be attributed to robots, machines or similar entities. The second chapter analyses the concept of mindless morality – a term described in the works of Luciano Floridi. Floridi offers a definition of moral agency based on the agent’s observable characteristics and the way it interacts with the environment. The chapter also discusses how moral responsibility can be understood within this framework. It also addresses the problem of responsibility gaps. Another way of identifying moral agents based on observable behaviour involves different variants of the moral Turing Test. The last chapters focuses on designing morally competent AI agents – those that behave ethically and in alignment with moral principles. This section describes models inspired by deontological theories, virtue ethics and utilitarianism, exploring how the most crucial component of these theories can be translated into AI algorithms and evaluating how effective each model might be when dealing with different moral dilemmas.
dc.abstract.pl	Celem niniejszej pracy jest przedstawienie argumentów za tym, że sztuczna inteligencja (AI) może być sensownie postrzegana jako podmiot moralny, pomimo braku świadomości. Temat ten jest istotny, ze względu na coraz większy udział AI w wielu sektorach życia publicznego. Sztucznej inteligencji jest obecnie powierzane wiele ważnych decyzji, które w sposób znaczący dotykają człowieka. W pierwszym rozdziale omówiono najważniejsze dla pracy pojęcia. Na początku przytoczono współcześnie funkcjonujące definicje sztucznej inteligencji oraz jej najważniejsze metody. Następnie przedstawiono różne sposoby rozumienia pojęcia świadomości i jej znaczenia dla statusu moralnego jednostki, konkludując, że nie ma podstaw, żeby uważać współczesną AI za świadomą. W końcu omówiono podmiotowość moralną w standardowych koncepcjach etycznych oraz pojawiające się w nurcie machine ethics pojęcie sztucznej podmiotowości moralnej – takiej, którą mogłyby posiadać roboty, maszyny, itp. W drugim rozdziale przytoczono i przeanalizowano koncepcję moralności bezumysłowej Luciano Floridiego. Floridi proponuje definicję podmiotowości moralnej opartą o obserwowalne cechy jednostki i jej interakcje z otoczeniem. Opisano także, jak w myśl tej teorii można postrzegać odpowiedzialność moralną i problem luk w odpowiedzialności. Innym sposobem identyfikacji podmiotów moralnych w oparciu o ich działania mogą być różne warianty moralnego Testu Turinga. Rozdział trzeci został poświęcony zagadnieniu tworzenia dobrych podmiotów moralnych AI – takich, które postępują zgodnie z przyjętymi normami etycznymi. Przeanalizowano modele inspirowane teoriami deontologicznymi, etyką cnót oraz utylitaryzmem, wskazując, w jaki sposób poszczególne elementy tych koncepcji można przełożyć na algorytmy AI, a także na ile skutecznie takie modele radziłyby sobie z rozwiązywaniem dylematów moralnych.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Trznadel, Marta
dc.contributor.promoter	Kaczmarek, Emilia
dc.contributor.reviewer	Kaczmarek, Emilia
dc.contributor.reviewer	Szymański, Sebastian
dc.date.defence	2025-09-12
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-08-05
dc.identifier.apd	244466
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	artificial intelligence
dc.subject.en	moral agency
dc.subject.en	moral responsibility
dc.subject.en	AI ethics
dc.subject.en	distributed morality
dc.subject.pl	sztuczna inteligencja
dc.subject.pl	podmiotowość moralna
dc.subject.pl	odpowiedzialność moralna
dc.subject.pl	etyka AI
dc.subject.pl	moralność rozproszona
dc.title	Moralność bez świadomości: analiza podmiotowości moralnej sztucznej inteligencji
dc.title.alternative	Morality Without Consciousness: An Analysis of AI's Moral Agency
dc.type	BachelorThesis