Między transcendencją a transakcją: homo religious na rynku usług duchowych

dc.abstract.en	The aim of this study is to answer the question of why and how spirituality is currently undergoing marketization. The starting point for this reflection is the concept of homo religiosus, which posits that humans possess an innate and universal disposition to experience reality in terms of the sacred. As the influence of traditional religious institutions declines, this need does not disappear but is instead expressed through new forms of spirituality - individualized, syncretic, commercialized, and often mediatized forms of religiosity. To illustrate this phenomenon, the study analyzes content collected over the course of one week (March 11–18, 2025) from Instagram Stories posted by two Polish spiritual influencers: Riya Sokół and Kasia Nast. The theoretical section outlines classical approaches to religion as well as contemporary theories aligned with the concept of homo religiosus (É. Durkheim, M. Weber, R. Otto, M. Eliade, E. Fromm, T. Luckmann), and discusses the characteristics of new spirituality in the context of socio-cultural and economic transformations. The analysis, based on methodological triangulation (netnography, content analysis using a categorization key, and in-depth qualitative analysis), demonstrates that the form of spirituality promoted by these influencers addresses the needs typical of the postmodern individual. It offers quick results with minimal effort, is easily accessible, requires no long-term commitment, and provides ready-made formulas for transformation. It also supports patterns of self-realization, self-expression, and financial well-being promoted by consumer culture. The mechanism of spirituality commercialization can be divided into two key components: establishing the influencer’s credibility (through community-driven narratives, authority-building, and social proof) and shaping a product that aligns with clients’ expectations (promising immediate gratification and ensuring a low barrier to implementation).
dc.abstract.pl	Celem niniejszej pracy jest odpowiedzenie na pytanie, dlaczego i w jaki sposób duchowość podlega obecnie urynkowieniu. Punkt wyjścia dla rozważań stanowi koncepcja homo religiosus, według której człowiek posiada wrodzoną i uniwersalną dyspozycję do przeżywania rzeczywistości w kategoriach sacrum. Wraz ze spadkiem znaczenia tradycyjnych instytucji religijnych potrzeba ta nie zanika, lecz realizuje się między innymi pod postacią nowej duchowości – zindywidualizowanej, synkretycznej, skomercjalizowanej i często zmediatyzowanej formy religijności. Dla zobrazowania tego zjawiska analizie poddano materiał pochodzący z tygodnia (11–18 marca 2025) obserwacji treści zamieszczanych w Relacjach na Instagramie przez dwie polskie influencerki duchowe: Riyę Sokół i Kasię Nast. W części teoretycznej przedstawiono klasyczne ujęcia religii oraz współczesne teorie wpisujące się w koncepcję homo religiosus (É. Durkheim, M. Weber, R. Otto, M. Eliade, E. Fromm, T. Luckmann), a także omówiono cechy nowej duchowości w kontekście przemian społecznych, kulturowych i ekonomicznych. Analiza przeprowadzona przy pomocy triangulacji metod (netnografia, analiza zawartości z wykorzystaniem klucza kategoryzacyjnego, pogłębiona analiza jakościowa) wykazała, że duchowość proponowana przez twórczynie odpowiada na potrzeby typowe dla ponowoczesnej jednostki. Oferuje szybkie efekty przy niewielkim nakładzie wysiłku, jest łatwo dostępna, nie wymaga długotrwałego zaangażowania, a także dostarcza gotowe formuły transformacji. Wspiera również, promowane przez kulturę konsumpcyjną, wzorce samorealizacji, autoekspresji oraz dobrobytu finansowego. Sam mechanizm komercjalizacji duchowości dzieli się na dwa segmenty: uwiarygadnianie skuteczności influencerki (wspólnotowa narracja, budowanie autorytetu, społeczny dowód słuszności) oraz kształtowanie produktu zgodnego z oczekiwaniami klientek (obietnica natychmiastowej gratyfikacji, niska bariera implementacji).
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji
dc.contributor.author	Siemek, Maria
dc.contributor.promoter	Śmigielska, Joanna
dc.contributor.reviewer	Arcimowicz, Jolanta
dc.contributor.reviewer	Śmigielska, Joanna
dc.date.defence	2025-07-17
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-07-07
dc.identifier.apd	243907
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	new spirituality
dc.subject.en	commercialization of spirituality
dc.subject.en	homo religiosus
dc.subject.en	social media
dc.subject.en	consumer culture
dc.subject.en	mediatization of religion
dc.subject.en	invisible religion
dc.subject.en	liquid modernity
dc.subject.pl	nowa duchowość
dc.subject.pl	komercjalizacja duchowości
dc.subject.pl	homo religiosus
dc.subject.pl	media społecznościowe
dc.subject.pl	kultura konsumpcyjna
dc.subject.pl	mediatyzacja religii
dc.subject.pl	niewidzialna religia
dc.subject.pl	płynna nowoczesność;
dc.title	Między transcendencją a transakcją: homo religious na rynku usług duchowych
dc.title.alternative	Between Transcendence and Transaction: Homo Religiosus in the Spiritual Marketplace
dc.type	BachelorThesis