Czy możliwy jest podmiot queerowy? Granice i możliwości filozoficznego „ja”

dc.abstract.en	This thesis, titled Is the 'Queer Subject Possible? Boundaries and Possibilities of the Philosophical 'I'', examines selected theories of subjectivity in (primarily) Western philosophy from a queer perspective, with queer understood as a space of non-heteronormative identities and practices. The aim of the thesis is to explore whether—on the basis of existing philosophical concepts of subjectivity and the characteristics of queer theory—it is possible to develop a philosophical model of the queer subject. The first chapter outlines historical conceptions of subjectivity, spanning from antiquity to contemporary thought. The individual sections discuss: the epic subject in Homer; notions of substance, soul, and essence in Aristotle; the integration of reason and faith in Thomas Aquinas; and the rational, self-knowing subject in Descartes. The second part of the chapter turns to critical conceptions of the subject: the fragmentation of subjectivity in Nietzsche and Freud, the performative model in Butler, and the posthumanist figure of the subject in Braidotti. Chapter two focuses on queer as both a practice of resistance and a theory of identity. It begins by introducing the concept of queer and highlighting the epistemic violence accompanying it. It then explores queer tactics within the heteronormative social system. Subsequent sections analyze: the debinarization, desubstantialization, and de-essentialization of identity; subjectivism as the foundation of identity; subversion, spatial appropriation, and the creation of alternatives; and finally, rage and radicalism as queer strategies of action. Chapter three attempts to synthesize the analyses from the previous sections by addressing the possibility of a queer subject. Three possible responses are presented: the expansion of the existing model of the subject, its radical reconstruction (in the spirit of Preciado), and the rejection of the very idea of a queer subject as incompatible with the premises of queer theory. The thesis concludes that while a perfect, “pure” model of queer subjectivity does not exist, this does not mean that we should stop searching for or proposing the most inclusive alternatives. The final answer to the research question rests on the combination of two perspectives: attentiveness to the real needs and harms experienced by queer individuals, and the idealistic visions of queer futurity (primarily following José Esteban Muñoz). For this reason, the posthumanist theory of subjectivity proposed by Rosi Braidotti—emphasizing empathy, relationality, and futuristic openness—is deemed the most adequate model for imagining queer subjectivity in its most inclusive form.
dc.abstract.pl	Niniejsza praca, zatytułowana Czy możliwy jest podmiot queerowy? Granice i możliwości filozoficznego „ja”, bada wybrane teorie podmiotowości w filozofii (głównie) zachodniej z perspektywy queeru, rozumianego jako przestrzeń tożsamości i praktyk nieheteronormatywnych. Celem pracy jest próba odpowiedzi na pytanie, czy – na gruncie dotychczasowych koncepcji podmiotowości oraz charakterystyki teorii queer – możliwe jest wypracowanie filozoficznego ujęcia podmiotu queerowego. Pierwszy rozdział przybliża zarys historycznych koncepcji podmiotowości – od starożytności po współczesność. Poszczególne podrozdziały omawiają kolejno: podmiot epicki u Homera, koncepcje substancji, duszy i istoty u Arystotelesa, integrację rozumu i wiary u św. Tomasza z Akwinu oraz racjonalny, samopoznający się podmiot u Kartezjusza. Druga część rozdziału poświęcona jest krytycznym ujęciom podmiotowości: rozbiciu podmiotu u Nietzschego i Freuda, performatywnej koncepcji Butler oraz posthumanistycznej figurze podmiotu u Braidotti. Rozdział drugi skupia się na queerze – zarówno jako praktyce oporu, jak i teorii tożsamości. Praca rozpoczyna się od przedstawienia pojęcia queer oraz ukazania towarzyszącej mu przemocy epistemicznej. Następnie omówione zostają taktyki queerowe w kontekście funkcjonowania w heteronormatywnym systemie społecznym. Kolejne podpodrozdziały analizują: debinaryzację, desubstancjalizację i deesencjalizację tożsamości; subiektywizm jako podstawę tożsamościową; subwersję, przejmowanie przestrzeni i tworzenie alternatyw; wreszcie – wściekłość i rewolucyjność jako queerowe strategie działania. Rozdział trzeci stanowi próbę połączenia analiz zawartych w poprzednich częściach poprzez postawienie pytania o możliwość podmiotu queerowego. Zostają tu przedstawione trzy możliwe odpowiedzi: poszerzenie zastanego modelu podmiotu, jego radykalna rekonstrukcja (w duchu Preciado), oraz odmowa samej idei podmiotu queerowego jako sprzecznej z założeniami teorii queer. Praca zmierza do wniosku, że doskonała, „czysta” figura podmiotowości queerowej nie istnieje, ale nie oznacza to, że nie należy poszukiwać i proponować możliwie najbardziej inkluzywnych modeli. Ostateczna odpowiedź na pytanie badawcze opiera się na połączeniu dwóch perspektyw: troski wobec realnych potrzeb i krzywd doświadczanych przez osoby queerowe oraz idealistycznych zapatrywań queerowej teorii przyszłości (głównie wg José Estebana Muñoza). Z tego względu za najbardziej odpowiednią teorię podmiotowości queerowej uznaję posthumanistyczną koncepcję Rosi Braidotti, która akcentuje empatię, relacyjność i futurystyczną otwartość – jako warunki umożliwiające queerowe bycie podmiotem w możliwie najbardziej inkluzywnym sensie.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Godlewska, Dominika
dc.contributor.promoter	Środa, Magdalena
dc.contributor.reviewer	Środa, Magdalena
dc.contributor.reviewer	Herer, Michał
dc.date.defence	2025-07-08
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-27
dc.identifier.apd	243555
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	queer
dc.subject.en	subject
dc.subject.en	philosophy
dc.subject.en	Preciado
dc.subject.en	Braidotti
dc.subject.en	debinarization
dc.subject.en	desubstantialization
dc.subject.en	deessentialization
dc.subject.pl	queer
dc.subject.pl	podmiot
dc.subject.pl	filozofia
dc.subject.pl	Preciado
dc.subject.pl	Braidotti
dc.subject.pl	debinaryzacja
dc.subject.pl	desubstancjalizacja
dc.subject.pl	deesencjalizacja
dc.title	Czy możliwy jest podmiot queerowy? Granice i możliwości filozoficznego „ja”
dc.title.alternative	Is the Queer Subject Possible? Boundaries and Possibilities of the Philosophical 'I'
dc.type	BachelorThesis