Porównanie wpływu struktur administracyjnych na funkcjonowanie miejskich obszarów funkcjonalnych na przykładzie układów obwarzankowych w Polsce

dc.abstract.en	Municipal governments, as basic units of local self-government, fulfil the role of organiser of local communities - one of the basic tasks is to satisfy the collective needs of the community. The way which municipalities carry out their own tasks is influenced by their administrative division. Apart from typical municipalities in Poland, there is also a special case of the so-called ‘bagel municipalities’. These are rural municipalities which as a rule surround small urban centres. The justification for the existence of such areas, collectively referred to as ‘bagel arrangements’, is the subject of discussion among academics, local government officials and government agencies. The legitimacy of combining bagel municipalities and the cities they surround is discussed. The first of the author's objectives in this paper is to provide a brief overview of this debate. The next objective is to characterise the bagel arrangements in Poland and to compare them with reference urban-rural municipalities. The subject of the empirical study will be a comparison of their socio-economic condition and operational efficiency. The study uses a variety of methods and tools - literature and media review, statistical data analysis and spatial analysis. In addition, most of the previous studies on bagel municipalities have focused only on single regions of Poland, in contrast to the present study, which deals with the whole country.
dc.abstract.pl	Samorządy gminne, jako podstawowe jednostki samorządu terytorialnego, pełnią rolę organizatora wspólnot lokalnych – jednym z podstawowych zadań jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Na sposób realizacji zadań własnych gminy ma wpływ podział administracyjny. Obok typowych gmin w Polsce, istnieje również szczególny przypadek tzw. gmin obwarzankowych. Są to gminy wiejskie, które otaczają z reguły niewielkie ośrodki miejskie. Zasadność istnienia takich obszarów, nazywanych zbiorczo „układami obwarzankowymi” jest przedmiotem dyskusji toczonej w środowiskach m.in. przez naukowców, samorządowców oraz agendy rządowe. Omawiana jest zasadność połączenia gmin obwarzankowych oraz miast, które otaczają. Pierwszym z celów pracy, który stawia sobie autorka jest przeprowadzenie krótkiego przeglądu przebiegu tej debaty. Kolejnym celem jest scharakteryzowanie układów obwarzankowych w Polsce oraz ich porównania z referencyjnymi gminami miejsko-wiejskimi. Przedmiotem badania empirycznego będzie zestawienie ich kondycji społeczno-gospodarczej oraz efektywności funkcjonowania. W pracy zastosowane zostały różnorodne metody oraz narzędzia – przegląd literatury oraz materiałów medialnych, analiza danych statystycznych oraz analizy przestrzenne. Dodatkowo, większość dotychczasowych badań dotyczących gmin obwarzankowych koncentrowała się jedynie na pojedynczych regionach Polski, w przeciwieństwie do niniejszej pracy odnoszącej się do całego kraju.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
dc.contributor.author	Kępińska, Aleksandra
dc.contributor.promoter	Smętkowski, Maciej
dc.contributor.reviewer	Smętkowski, Maciej
dc.contributor.reviewer	Szmigiel-Rawska, Katarzyna
dc.date.defence	2025-09-08
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-01
dc.identifier.apd	244705
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	local government
dc.subject.en	bagel municipalities
dc.subject.en	bagel arrangements
dc.subject.en	urban municipality (city)
dc.subject.en	rural municipality
dc.subject.en	urban functional area (FUA)
dc.subject.en	integrated territorial approach
dc.subject.en	functional and spatial relations
dc.subject.pl	samorząd terytorialny
dc.subject.pl	gminy obwarzankowe
dc.subject.pl	układy obwarzankowe
dc.subject.pl	gmina miejska (miasto)
dc.subject.pl	gmina wiejska
dc.subject.pl	miejski obszar funkcjonalny (MOF)
dc.subject.pl	zintegrowane podejście terytorialne
dc.subject.pl	powiązania funkcjonalno-przestrzenne
dc.title	Porównanie wpływu struktur administracyjnych na funkcjonowanie miejskich obszarów funkcjonalnych na przykładzie układów obwarzankowych w Polsce
dc.title.alternative	Comparison of the influence of administrative structures on the functioning of urban functional areas on the example of the bagel arrangements in Poland
dc.type	MasterThesis