Literatur als Therapie. Zum Topos der Musik in ausgewählten Werken von Peter Härtling

dc.abstract.language	de
dc.abstract.other	Das Ziel dieser Arbeit ist es, die Rolle der Musik im Werk von Peter Härtling anhand des biografischen Romans „Schumanns Schatten“, der 1996 veröffentlicht wurde, zu analysieren. Das erste Kapitel der Studie widmet sich dem theoretischen Teil, der eine Einführung, Methodologie und den Forschungsstand umfasst. In der Methodologie werden Schlüsselbegriffe, wie ,biografischer Roman’, ,Musik’, ,Komponist’, ,Beziehungen zwischen Musik und Literatur’ und ,Musik als Therapie’ erläutert. Diese Begriffe helfen mir bei der Analyse von Härtlings Werk. Im Abschnitt Zum Forschungsstand wird die Rezeption des Werks des deutschen Autors dargestellt, wobei besonders die Reaktionen von Kritikern und Literaturwissenschaftlern auf Härtlings Werk über Schumann berücksichtigt werden. Darüber hinaus werde ich die häufigsten Motive in Härtlings Werken untersuchen. Das zweite Kapitel der Arbeit umfasst die Analyse des empirischen Materials und wird von einem detaillierten Lebenslauf von Peter Härtling sowie einer komprimierten Zusammenfassung der in seinen literarischen Werken behandelten Problematik eingeleitet. Untersucht wird seine Wahrnehmung der Musik, auch die Frage, warum er auf dieses Musik-Konzept setzt? Im stricte analytischen Teil der Abhandlung konzentriere ich mich auf die Robert Schumann-Figur (Schumann als Komponist), seine Beziehungen zu Freunden und das Motiv der psychischen Krankheit. Es wird der historische, sozio-kulturelle und gesellschaftliche Kontext sowie die eidethischen Merkmale der Romantik im deutschen Sprachraum berȕcksichtigt. Auch die Beziehungen des Komponisten zu anderen Menschen wurden analysiert. Diese zwischenmenschlichen Kontakte werden hier in romantische und freundschaftliche unterteilt. Darüber hinaus werde ich untersuchen, welche Rolle Freunde im Leben Schumanns tatsächlich spielen? Die angewandten Forschungsmethoden sind Hermeneutik und Elemente der strukturellen Methode. Im letzteren Fall meine ich jene Teile der analytischen Studie, die die innere Organisation der literarischen Sprache und ihre systemischen Eigenschaften präzisieren. Besonders geht es hier um die Korrelationen zwischen der Sprache der Literatur und der Musiksprache. Außerdem untersucht die Arbeit die Frage, wie Musik die emotionale und psychische Entwicklung der Figuren im Roman beeinflusst? Die Ergebnisse der Analyse können zu einem tieferen Verständnis der Interaktion zwischen Musik und Literatur in biografischen Werken beitragen.
dc.abstract.pl	Celem niniejszej pracy jest analiza roli muzyki w twórczości Petera Härtlinga na podstawie powieści biograficznej pt. Schumanns Schatten, która wydana została w 1996 roku. Pierwszy rozdział studium jest poświęcony części teoretycznej, obejmującej wstęp, metodologię oraz stan badań. W metodologii wyjaśniono kluczowe pojęcia, takie jak: ,powieść biograficzna’, ,muzyka’, ,kompozytor’, ,relacje pomiędzy muzyką a literaturą’ oraz ,muzyka jako terapia’. Wymienione pojęcia pomogą mi w analizie dzieła Härtlinga. W części dotyczącej stanu badań przedstawiono recepcję twórczości niemieckiego pisarza ze szczególnym uwzględnieniem reakcji krytyków i badaczy literatury na dzieło Hȁrtlinga o Schumannie. Oprócz tego poruszę najczęstsze motywy badane w dziełach Härtlinga. Drugi rozdział pracy obejmuje analizę materiału empirycznego i poprzedza go stricte życiorys Petera Härtliga oraz skondensowane podsumowanie problematyki poruszanej w jego dziełach literackich. Badane zostaje jego postrzeganie muzyki i czemu wykorzystuje ją w swoich dziełach. W części stricte analitycznej rozprawy koncentruję się na postaci Roberta Schumanna jako kompozytora, jego relacji z przyjaciółmi oraz motywie choroby psychicznej. Uwzględniony został kontekst historyczny, społeczno-kulturowo-obyczajowy oraz cechy ejdetyczne romantyzmu na niemieckim obszarze językowym. Analizie poddałam również relacje kompozytora z innymi ludźmi. Tutaj zostaną te kontakty międzyludzkie podzielona na te romantyczne, jak i przyjacielskie. Oprócz tego zbadam, jaką rolę właściwie pełnią przyjaciele w życiu Schumanna. Zastosowane metody badawcze to: hermeneutyka oraz elementy metody strukturalnej. W tym drugim przypadku mam na myśli te fragmenty analitycznej części studium, które precyzują wewnętrzną organizacja języka literackiego i jego właściwości systemowe. Szczególnie chodzi tu o korelacje pomiędzy językiem literatury a językiem muzyki. Ponadto praca bada, w jaki sposób muzyka wpływa na rozwój emocjonalny i psychiczny postaci w powieści. Wnioski z analizy mogą przyczynić się do głębszego zrozumienia interakcji między muzyką a literaturą w twórczości biograficznej.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Neofilologii
dc.contributor.author	Anker, Aleksandra
dc.contributor.promoter	Filipowicz, Małgorzata
dc.contributor.reviewer	Grzywka-Kolago, Katarzyna
dc.contributor.reviewer	Filipowicz, Małgorzata
dc.date.defence	2025-06-17
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2024-07-03
dc.identifier.apd	234502
dc.language	de
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.language	de
dc.subject.other	Musik
dc.subject.other	Romantik
dc.subject.other	Komponist
dc.subject.other	Individualismus
dc.subject.other	Liebe
dc.subject.other	Ehe
dc.subject.other	Krankheit
dc.subject.pl	muzyka
dc.subject.pl	romantyzm
dc.subject.pl	kompozytor
dc.subject.pl	indywidualizm
dc.subject.pl	miłość
dc.subject.pl	małżeństwo
dc.subject.pl	choroba
dc.title	Literatur als Therapie. Zum Topos der Musik in ausgewählten Werken von Peter Härtling
dc.title.alternative	Literature as therapy. On the topos of music in selected works by Peter Härtling.
dc.type	BachelorThesis