Utility calculus - some mathematical challenges

dc.abstract.en	The utility calculus is a central concept in utilitarian ethics. It is supposed to provide a foundation for the utilitarian decision procedure: Do what maximizes total happiness. The goal of this thesis is to show that it fails to do so. Section 2 demonstrates that, in order to be a normative theory, utilitarianism must postulate the existence of a social entity, which Henry Sidgwick called the point of view of the universe, whose utility is measured by the utility calculus. Section 3 investigates the connections between the utility calculus and social choice theory. It is argued that the framework of perpetual voting is better suited for analyzing the utility calculus than the classical setting of social choice. Section 4 presents a detailed analysis of a simple example with two decisions being made sequentially. It is shown that the utility calculus is unable to give an answer as to what an agent ought to do in this situation. Various possible responses are considered, but all turn out to be unsatisfactory. Finally, section 5 is devoted to the usage of the utility calculus in practical moral arguments. As it turns out, the calculus itself is not used at all. It remains in the background, (supposedly) providing justification to utilitarian principles, like the principle of maximization. Due to the negative results of the previous section, a different foundation needs to be found. By adopting the position proposed by J.J.C. Smart, utilitarianism becomes a subsystem of virtue ethics. However, its principles have to be revised. Such a revision is provided for the maximization principle.
dc.abstract.pl	Rachunek użyteczności jest centralnym pojęciem etyki utylitarystycznej. Ma on stanowić fundament dla utylitarystycznej procedury działania: Rób to, co maksymalizuje całkowitą użyteczność. Celem tej pracy jest pokazanie, że nie jest w stanie spełnić tego zadania. Część 2 pokazuje, że aby być teorią normatywną, utylitaryzm musi przyjąć istnienie bytu społecznego, który Henry Sidgwick nazwał punktem widzenia wszechświata, którego użyteczność jest mierzona przez rachunek użyteczności. Część 3 bada powiązania między rachunkiem użyteczności, a teorią wyboru społecznego. Podane są argumenty przemawiające za tym, że paradygmat głosowania czasowego lepiej nadaje się do analizowania rachunku użyteczności, niż klasyczny schemat wyboru społecznego. Część 4 przedstawia szczegółową analizę prostego przykładu z dwoma decyzjami podejmowanymi jedna po drugiej. Pokazane zostaje, że rachunek użyteczności nie jest wstanie stwierdzić, co powinno się uczynić w tej sytuacji. Rozważone zostają różne możliwe odpowiedzi, ale wszystkie okazują się być niewystarczające. Część 5 jest poświęcona roli rachunku użyteczności w praktycznych argumentach etycznych. Okazuje się, że rachunek w ogóle nie jest w nich używany. Pozostaje w domyśle, (rzekomo) dostarczając uzasadnienia utylitarystycznym zasadom, takim jak zasada maksymalizacji. Negatywne wyniki poprzedniej części zmuszają do znalezienia innego fundamentu. Przyjmując stanowisko J.J.C. Smarta, utylitaryzm staje się częścią etyki cnoty. Jednakże, jego zasady muszą zostać zrewidowane. Taka rewizja jest dostarczona dla zasady maksymalizacji.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Filozofii
dc.contributor.author	Szafarczyk, Artur
dc.contributor.promoter	Łukomska, Agata
dc.contributor.reviewer	Głowacki, Maciej
dc.contributor.reviewer	Łukomska, Agata
dc.date.defence	2025-12-19
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-12-08
dc.identifier.apd	247023
dc.language	en
dc.language.other	pl
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	utility calculus
dc.subject.en	utilitarianism
dc.subject.pl	rachunek użyteczności
dc.subject.pl	utylitaryzm
dc.title	Utility calculus - some mathematical challenges
dc.title.alternative	Rachunek użyteczności - kilka matematycznych trudności
dc.type	BachelorThesis