Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej

dc.abstract.en	The subject of this paper is leave from work on grounds of force majeure. The aim of this study is to analyze and explain the institution of leave from work due to force majeure, established in Article 148(¹) of the Polish Labour Code. The work is based on the dogmatic-legal method. Both national regulations—primarily the Labour Code—and sources of EU law were analyzed, with particular emphasis on the European Parliament and Council Directive (EU) 2019/1158 of 20 June 2019 on work-life balance for parents and carers. The purpose of the study was to clarify this new employee entitlement. The work is devoted to analyzing the implementation of Directive 2019/1158, with particular focus on Article 7 of the Directive and its reflection in Article 148(¹) of the Labour Code. The legal basis of Directive 2019/1158, its main objectives, and the minimum requirements that Member States are obliged to meet were presented, as well as the process of implementing the Directive into Polish law, concentrating on Article 7, which introduces a new entitlement to leave from work due to force majeure. The concept of “leave from work” as it existed in Polish labour law before the entry into force of Article 148(¹) was outlined. Existing provisions concerning justified absence from work were described, and consideration was given to whether introducing a new form of leave directly resulting from the Directive was necessary. Attention was drawn to the similarities between the new entitlement and already existing legal solutions. An analysis of the concept of “force majeure” was conducted despite the lack of a legal definition in the Labour Code or relevant case law related to Article 148(¹). The study includes an analysis of the other conditions necessary to make use of leave due to force majeure, i.e., the occurrence of urgent family matters caused by illness or accident that require the immediate presence of the employee. The work describes the procedure for using this leave—the manner and timing of reporting absence; the duration of the leave and the principles of its remuneration; as well as the protective measure for the employee provided in the regulation.
dc.abstract.pl	Tematem pracy jest zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej Celem niniejszej pracy jest analiza i przybliżenie instytucji zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej, ustanowionego w art. 148(1) k.p.. Praca oparta jest na metodzie dogmatyczno-prawnej. Analizowano zarówno przepisy krajowe – przede wszystkim Kodeks pracy – jak i źródła prawa unijnego, ze szczególnym uwzględnieniem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczącej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Celem pracy było wyjaśnienie nowego uprawnienia pracowniczego. Praca poświęcona jest analizie implementacji Dyrektywy 2019/1158, ze szczególnym uwzględnieniem art. 7 Dyrektywy oraz jego odzwierciedlenia w art. 148(¹) Kodeksu pracy. Przedstawione zostały podstawy prawne Dyrektywy 2019/1158, jej główne cele oraz minimalne wymagania, które państwa członkowskie zobowiązane są spełnić, a także proces wdrożenia Dyrektywy do polskiego porządku prawnego, koncentrując się na art. 7, który wprowadza nowe uprawnienie do zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej. Przedstawia pojęcie „zwolnienia od pracy” funkcjonujące w polskim prawie pracy przed wejściem w życie art. 148(¹). Opisano istniejące już przepisy dotyczące usprawiedliwionej nieobecności w pracy oraz rozważono, czy konieczne było wprowadzenie nowej formy zwolnienia wynikającego bezpośrednio z Dyrektywy. Zwrócono uwagę na podobieństwa nowego uprawnienia do już istniejących rozwiązań prawnych. Analiza pojęcia „siły wyższej”, mimo braku legalnej definicji w Kodeksie pracy ani orzecznictwa odnoszącego się do art. 148(¹). Praca zawiera analizę pozostałych uwarunkowań potrzebnych do skorzystania ze zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej, tj. wystąpienie pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, które wymagają natychmiastowej obecności pracownika. Opisano: tryb korzystania z omawianego zwolnienia – sposób i moment zgłoszenia nieobecności: wymiar zwolnienia oraz zasady jego odpłatności, a także przewidziany w przepisie środek chroniący pracownika.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Prawa i Administracji
dc.contributor.author	Pławińska, Magdalena
dc.contributor.promoter	Zwolińska, Agnieszka
dc.contributor.reviewer	Otto, Marta
dc.contributor.reviewer	Zwolińska, Agnieszka
dc.date.defence	2025-07-11
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-06-30
dc.identifier.apd	238025
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Leave from work on grounds of force majeure
dc.subject.en	Leave from work
dc.subject.en	Force majeure
dc.subject.en	Employee
dc.subject.en	The Labour Code
dc.subject.en	Directive (EU) 2019/1158 of the European Parliament and of the Council
dc.subject.en	Urgent family matters
dc.subject.en	Accident
dc.subject.en	Necessary immediate presence of the employee.
dc.subject.pl	Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
dc.subject.pl	Zwolnienie od pracy
dc.subject.pl	Siła wyższa
dc.subject.pl	Pracownik
dc.subject.pl	Kodeks pracy
dc.subject.pl	Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158
dc.subject.pl	Pilne sprawy rodzinne
dc.subject.pl	Wypadek
dc.subject.pl	Niezbędna natychmiastowa obecność pracownika.
dc.title	Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
dc.title.alternative	Leave from work on grounds of force majeure
dc.type	BachelorThesis