Rola postaci Józefa Stalina w polityce historycznej Kremla na podstawie najnowszych szkolnych podręczników historii Rosji

dc.abstract.en	The present bachelor’s dissertation is dedicated to the question of the portrayal of Joseph Stalin in a series of the newest state history textbooks, released in the years 2023-2025. Its primary goals include: examining how the textbooks portray the dictator and analysing the functions that, from the point of view of the Putin’s regime, creating a specific image of Stalin is to serve. The thesis contains a description of the basic conditioning and tasks of Russia’s politics of memory and presents the genesis and role of the latest Russian history textbook. Its core part consists of the analysis of the textbook’s narratives concerning the figure of Stalin. In examining the image of the dictator created by Russia’s politics of memory, older textbooks, written at a time when Putin’s regime was not yet pressuring publishers to subject teaching materials to intensive ideologisation, were used as a reference point. The analysis reveals that Joseph Stalin is being glorified in contemporary Russia. There are several reasons that lie at the bottom of this. The most important one is the establishment of the legacy of the Soviet Union – of which Stalin is an integral part – as the foundation of the state ideology of Putin’s Russia. Particularly important place in the post-Soviet heritage holds the myth of “Victory in the Great Patriotic War”, which places Stalin in the central role of a leader leading the USSR to victory. To maintain the coherence of the narrative of the struggle between good (USSR) and evil (Nazi Germany), in which the nobility and sacrifice of the Soviet people led to the “defeat of fascism”, a glorification of Stalin was decided, and it spanned throughout the entire period of his rule. This is achieved by the use of numerous manipulative techniques employed by the textbook’s authors that are analysed in the text. The two most important of them include: highlighting Stalin’s achievements while relativising or concealing his crimes, and presenting the most controversial processes of Stalinism – such as collectivisation, mass repressions and collaboration with the Nazis – as subsequent stages of preparations for the coming war.
dc.abstract.pl	Niniejsza praca licencjacka poświęcona jest zagadnieniu przedstawienia postaci Józefa Stalina w serii najnowszych, państwowych podręczników historycznych, wydanych w latach 2023-2025. Do jej najważniejszych celów zalicza się: zbadanie tego w jaki sposób podręczniki ukazują dyktatora oraz analiza funkcji, którym z punktu widzenia putinowskiego reżimu służyć ma kreowanie określonego wizerunku Stalina. W pracy znajduje się opis najważniejszych uwarunkowań i zadań rosyjskiej polityki historycznej oraz przedstawienie genezy i roli najnowszego podręcznika historii Rosji. Jej zasadniczą część stanowi analiza, znajdujących się w podręczniku, narracji dotyczących postaci Stalina. W badaniu kreowanego przez rosyjską politykę historyczną wizerunku dyktatora, jako punktem odniesienia posłużono się starszymi podręcznikami szkolnymi, napisanymi w okresie, gdy putinowski reżim nie wywierał jeszcze presji na wydawców, aby materiały dydaktyczne poddawać intensywnej ideologizacji. Z przeprowadzonej analizy wynika, że Józef Stalin podlega we współczesnej Rosji gloryfikacji, u czego podstaw leży kilka przyczyn. Najważniejsza z nich związana jest z uczynieniem spuścizny Związku Sowieckiego – której Stalin jest integralną częścią – fundamentu ideologii państwowej putinowskiej Rosji. Szczególnie istotne miejsce zajmuje w niej mit „Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej” umieszczający Stalina w centralnej roli przywódcy prowadzącego ZSRS do wygranej. Celem zachowania spójności opowieści o walce dobra (ZSRS) ze złem (III Rzeszą), w której szlachetność i poświęcenie „narodu sowieckiego” doprowadza do „pokonania faszyzmu”, zdecydowano się na gloryfikację Stalina, rozciągającą się na cały okres jego rządów. Służą temu rozliczne techniki manipulacyjne stosowane przez autorów podręcznika, które przeanalizowano w pracy. Dwie najważniejsze spośród nich obejmują: eksponowanie zasług Stalina przy jednoczesnej relatywizacji bądź przemilczeniu jego zbrodni, oraz przedstawienie najbardziej kontrowersyjnych procesów stalinizmu – takich jak kolektywizacja, masowe represje i współpraca z nazistami – jako kolejnych etapów przygotowań do nadchodzącej wojny.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego
dc.contributor.author	Kowalczyk, Tymoteusz
dc.contributor.promoter	Maciak, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Vasilyev, Alexey
dc.contributor.reviewer	Maciak, Dariusz
dc.date.defence	2026-07-08
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-06-17
dc.identifier.apd	250622
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Joseph Stalin
dc.subject.en	Russia’s politics of memory
dc.subject.en	Unified history textbooks
dc.subject.en	Stalinism
dc.subject.en	Great Patriotic War
dc.subject.en	Soviet Union
dc.subject.pl	Józef Stalin
dc.subject.pl	rosyjska polityka historyczna
dc.subject.pl	podręczniki historii Rosji
dc.subject.pl	stalinizm
dc.subject.pl	wielka wojna ojczyźniana
dc.subject.pl	Związek Sowiecki
dc.title	Rola postaci Józefa Stalina w polityce historycznej Kremla na podstawie najnowszych szkolnych podręczników historii Rosji
dc.title.alternative	The Role of Joseph Stalin in the Kremlin's Historical Policy. An Analysis Based on the Latest Russian History Textbooks
dc.type	BachelorThesis