Stan zachowania obcych substratów glebowych po 50 latach od wyłożenia w glebie grądu subkontynentalnego

dc.abstract.en	Soil-forming processes and floristic composition are closely interrelated and mutually dependent on each other. One of the most important factors determining the chemical properties of soil is floristic composition. To determine the relationship between plants and substrates, this study utilized vegetation assessment including: comparisons of species composition and coverage on native soil and foreign substrates before and after 50 years from their placement. Laboratory methods were also used to determine the content of selected elements and other chemical properties in the studied soil substrates. Foreign substrates (dune and alluvial sands, silts, etc.) were deliberately introduced in Białowieża National Park in 1971 by Professor Janusz Bogdan Faliński. The experiment was concluded in 2020, when soil samples were collected again to repeat the laboratory analyses performed in the early 1970s. The study aims to assess: the rate of absorption of foreign substrates by forest soil, the effectiveness of neutralizing their negative impact on vegetation, as well as detecting potential differences between substrates. The results may complement knowledge about the reclamation of degraded areas. The long time scale of the experiment allows for predicting substrate behavior in the future. The dataset was subjected to statistical analysis to determine relationships between factors. Research literature from the fields of chemistry, soil science, and plant ecology was utilized. The study demonstrated that all introduced substrates achieved control values (native soil) in terms of all studied parameters. The research results also indicate the dominant role of soil bufering properties over chemical richness in the regeneration process. All plant species recorded on the studied substrates originated from local flora.
dc.abstract.pl	Procesy glebotwórcze i kompozycja florystyczna są ściśle nawzajem związane i współzależne od siebie. Jednym z najważniejszych czynników determinujących skład chemiczny gleby jest szata roślinna. Aby określić zależność roślin i substratów, w niniejszej pracy wykorzystano ocenę roślinności w tym: porównania składu gatunkowego i pokrycia na glebie rodzimej i obcych substratów przed i po 50 latach od ich wyłożenia. Użyto również metod laboratoryjnych w celu oznaczenia zawartości wybranych pierwiastków w badanych substratach glebowych. Obce substraty (piaski wydmowe i aluwialne, pyły, itp.) – celowo wprowadzone na terenie Białowieskiego Parku Narodowego w roku 1971 przez profesora Janusza Bogdana Falińskiego. Eksperyment zakończono w roku 2020, kiedy powtórnie pobrano próby gleb w celu powtórzenia analiz laboratoryjnych, wykonanych na początku lat siedemdziesiątych. Praca ma na celu ocenę: tempa wchłaniania substratów obcych przez leśną glebę, skuteczności neutralizacji ich negatywnego wpływu na roślinność, a także wykrycia potencjalnych różnic pomiędzy substratami. Wyniki mogą dopełnić wiedzę o rekultywacji terenów zdegradowanych. Długa skala czasowa eksperymentu pozwala na przewidywanie zachowania substratów w przyszłości. Zbiór danych poddano analizie statystycznej, w celu określenia zależności pomiędzy czynnikami. Wykorzystano literaturę badawczą z dziedziny chemii, gleboznawstwa oraz ekologii roślin. W pracy wykazano, że wszystkie wprowadzone substraty osiągnęły wartości kontroli (gleby rodzimej) pod względem wszystkich badanych parametrów. Wyniki badań również świadczą o dominującej roli właściwości sorpcyjnych gleby nad składem chemicznym w procesie regeneracji. Wszystkie gatunki roślin zarejestrowane na badanych substratach pochodziły z lokalnej flory.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem
dc.contributor.author	Prokopiv, Kateryna
dc.contributor.promoter	Jaroszewicz, Bogdan
dc.contributor.reviewer	Suska-Malawska, Małgorzata
dc.contributor.reviewer	Jaroszewicz, Bogdan
dc.date.defence	2025-09-18
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-09-09
dc.identifier.apd	245508
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Available phosphorus
dc.subject.en	soil
dc.subject.en	subcontinental oak-hornbeam forest
dc.subject.en	exchangeable potassium
dc.subject.en	regeneration
dc.subject.en	chemical composition
dc.subject.en	species composition
dc.subject.en	organic carbon.
dc.subject.pl	Fosfor przyswajalny
dc.subject.pl	gleba
dc.subject.pl	grąd subkontynentalny
dc.subject.pl	potas wymienny
dc.subject.pl	regeneracja
dc.subject.pl	skład chemiczny
dc.subject.pl	skład gatunkowy
dc.subject.pl	węgiel organiczny.
dc.title	Stan zachowania obcych substratów glebowych po 50 latach od wyłożenia w glebie grądu subkontynentalnego
dc.title.alternative	The state of foreign soil substrates after 50 years since their placement in subcontinental oak-hornbeam forest soil.
dc.type	MasterThesis