Oszustwa w bankowości detalicznej – instytucje finansowe wobec działań oszustów

dc.abstract.en	This thesis addresses the highly relevant issue of cybercrime, focusing on the clash between fraudsters' activities and the defence systems of banks. The main objective of this study is to provide a comprehensive analysis of retail banking fraud and to evaluate the effectiveness of the strategies and countermeasures implemented by financial institutions in response to cybercriminal activities. The research focuses on identifying contemporary attack methods (including phishing, vishing, spoofing, investment scams, and the use of artificial intelligence, such as deepfake technology) and assessing the level of consumer resilience to these threats. The thesis is divided into a theoretical and an empirical part. The theoretical chapters analyse the psychological and legal factors that facilitate criminal activities, as well as examine the evolution and mechanisms of the most common attack vectors. The empirical part is based on original research conducted using a diagnostic survey method through an online questionnaire, targeting a purposive sample of 100 active digital banking users. The collected data was presented using descriptive analysis and charts. The results of the study indicate that a false sense of security is widespread among customers. Despite a very high self-assessment of their own knowledge, users experience significant difficulties in the technical verification of the authenticity of fake messages. Furthermore, it was proven that the respondents' daily digital hygiene has substantial flaws, and the youngest generation of customers, despite their high technological proficiency, is largely defenceless against automated, next-generation attacks. The research also reveals that the current, passive information campaigns conducted by banks are highly ineffective and are frequently ignored completely by consumers. The final conclusions drawn from the research highlight the need for a fundamental change in protection strategies within the financial market. Financial institutions should further integrate verification based on behavioural biometrics and implement proactive operational blocks. These measures would effectively protect the customer at the critical moment when their own rational judgement breaks down under the influence of fraudsters' manipulation.
dc.abstract.pl	Praca dyplomowa podejmuje niezwykle aktualny problem cyberprzestępczości, koncentrując się na starciu pomiędzy działaniami oszustów a systemami obronnymi banków. Celem niniejszej pracy jest kompleksowa analiza zjawiska oszustw w bankowości detalicznej oraz ocena skuteczności działań i strategii podejmowanych przez instytucje finansowe w odpowiedzi na aktywność cyberprzestępców. Przedmiotem badań jest identyfikacja współczesnych metod ataków (w tym phishingu, vishingu, spoofingu, oszustw inwestycyjnych oraz wykorzystania sztucznej inteligencji, m.in. technologii deepfake) i weryfikacja poziomu odporności konsumentów na te zagrożenia. Struktura pracy obejmuje część teoretyczną oraz badawczą. W rozdziałach teoretycznych przeanalizowano uwarunkowania psychologiczne i prawne ułatwiające przestępcom działanie, a także zbadano ewolucję i mechanizmy najpopularniejszych wektorów ataku. Część empiryczna opiera się na badaniach własnych, przeprowadzonych metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety internetowej, na celowej próbie 100 aktywnych użytkowników bankowości elektronicznej. Zgromadzone wyniki badań zaprezentowano z wykorzystaniem analizy opisowej oraz wykresów. Wyniki przeprowadzonych badań pokazały, że wśród klientów powszechnie występuje zjawisko „złudnego bezpieczeństwa”. Pomimo bardzo wysokiej samooceny własnej wiedzy, użytkownicy wykazują wyraźne trudności z techniczną weryfikacją autentyczności fałszywych komunikatów. Ponadto udowodniono, że codzienna higiena cyfrowa badanych posiada istotne luki, a najmłodsze pokolenie klientów, mimo wysokiej biegłości technologicznej, bywa w dużej mierze bezbronne wobec zautomatyzowanych ataków nowej generacji. Z badań wynika również, że dotychczasowe, bierne kampanie informacyjne banków cechują się bardzo niską efektywnością i często są przez konsumentów całkowicie ignorowane. Wnioski końcowe z przeprowadzonych badań wskazują na konieczność gruntownej zmiany strategii ochrony na rynku finansowym. Instytucje finansowe powinny w znacznie większym stopniu zintegrować weryfikację opartą na biometrii behawioralnej i wdrożyć proaktywne blokady operacyjne, które skutecznie ochronią klienta w krytycznym momencie, gdy jego własny, racjonalny osąd ulegnie załamaniu pod wpływem manipulacji ze strony oszustów.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
dc.contributor.author	Jońca, Marlena
dc.contributor.promoter	Jaruga, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Jaruga, Dariusz
dc.contributor.reviewer	Mider, Daniel
dc.date.defence	2026-07-22
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-09
dc.identifier.apd	249916
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	cybersecurity
dc.subject.en	retail banking
dc.subject.en	social engineering
dc.subject.en	financial fraud
dc.subject.en	phishing
dc.subject.en	consumer protection
dc.subject.pl	cyberbezpieczeństwo
dc.subject.pl	bankowość detaliczna
dc.subject.pl	inżynieria społeczna
dc.subject.pl	oszustwa finansowe
dc.subject.pl	phishing
dc.subject.pl	ochrona konsumenta
dc.title	Oszustwa w bankowości detalicznej – instytucje finansowe wobec działań oszustów
dc.title.alternative	Retail Banking Fraud: Financial Institutions' Response to Fraudulent Activities
dc.type	BachelorThesis