Doświadczenie zmiany etapu edukacyjnego w toku reformy oświaty 2017 - studium empiryczne

dc.abstract.en	This study is an empirical examination of the experience of transitioning between educational stages in the context of the 2017 education reform, which abolished lower secondary schools (gimnazjum) and reinstated the eight-year primary school system. The research aimed to reconstruct and compare the experiences of two groups of students - the final graduates of the lower secondary schools and the first graduates of the eight-year primary schools - who began their education at a Warsaw high school in September 2019 as a part of the so-called double year. The study addresses the question of whether and how the change in the school system structure relates to the scale and nature of risky behaviors and to the sense of safety of youth. The research was conducted by a qualitative method - a case study approach, based on ten narrative-biographical interviews, with five participants from each of the aforementioned groups. Initial assumptions were treated as sensitizing hypotheses, allowing for the possibility that they might be refuted. The collected narratives underwent qualitative coding across five dimensions: the experience of structural change, adaptation to the new environment, the dynamics of social control, risky behaviors, the school space and digital aggression. The analysis reveals that the factor transforming the experience of students is not the type of school they previously attended, contrary to media narratives characterizing lower secondary schools as breeding grounds for risky behaviors and hotbeds of pathology. Instead, the decisive factor is the timing and conditions under which the students gain autonomy. Risky behaviors did not disappear with the abolition of lower secondary schools - they merely shifted. Among students who completed the eight-year primary school system, the prevalence of such behaviors intensified at the high school level, whereas in the group of old system’s graduates, initiation occurred earlier, and high school often proved to be a period when risky behaviors subsided as students prepared for their final exams. A common factor regarding the timing of initiation was the transition from strict supervision at the lower educational level to significantly looser oversight at the secondary level. The study also reveals a discrepancy between the institutional perspective and actual experiences of the students. State-issued reports - such as the 2017 “Assessment of the education reform’s preparation and implementation” by the Supreme Audit Office, focused on infrastructure and finance, whereas young people attached greater importance to relationships with staff and supervision by responsible adults. Given the exploratory nature of the study and the small sample size drawn from one of the schools in Warsaw, the findings should be viewed as an in-depth description and a basis for formulating hypotheses for future research into the experience of transitioning between educational stages.
dc.abstract.pl	Praca jest empirycznym studium doświadczenia zmiany etapu edukacyjnego w kontekście reformy oświaty z 2017 roku, która zlikwidowała gimnazja i przywróciła ośmioletnią szkołę podstawową. Celem badania była rekonstrukcja i porównanie doświadczeń dwóch grup uczniów - ostatnich absolwentów gimnazjów oraz pierwszych absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej, którzy we wrześniu 2019 roku rozpoczęli naukę w jednym z warszawskich liceum jako tzw. “podwójny rocznik”. Praca odpowiada na pytanie, czy i w jaki sposób zmiana struktury szkolnictwa wiąże się ze skalą i charakterem zachowań ryzykownych oraz z poczuciem bezpieczeństwa młodzieży. Badanie zostało przeprowadzone metodą jakościową, jako studium przypadku oparte na dziesięciu wywiadach narracyjno-biograficznych, po pięć w każdej z wcześniej wspomnianych grup. Założenia wstępne potraktowano jako hipotezy uwrażliwiające, pozostawiając możliwość na ich zaprzeczenie. Otrzymane wypowiedzi poddano kodowaniu jakościowemu w pięciu wymiarach: doświadczenia zmiany strukturalnej, adaptacji do nowego środowiska, dynamiki kontroli społecznej, zachowań ryzykownych oraz przestrzeni szkoły i agresji cyfrowej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że czynnikiem przekształcającym doświadczenie uczniów nie jest typ ukończonej szkoły, jak sugerowałby przekaz medialny definiujący gimnazja jako miejsce rozwoju zachowań ryzykownych i tzw. “siedliska patologii”. Jest nim moment i warunki na jakich młodzież szkolna zyskuje autonomię. Zachowania ryzykowne nie zniknęły wraz z likwidacją gimnazjów. Uległy one jedynie przemieszczeniu. W grupie uczniów, którzy ukończyli 8-letnią szkołę podstawową ich nasilenie przesunęło się na poziom liceum, podczas gdy w grupie gimnazjalnej inicjacja wydarzyła się wcześniej, a liceum okazało się czasem wygaszania zachowań ryzykownych w obliczu matury. Wspólną cechą momentu inicjacji okazało się przejście od ścisłego nadzoru na niższym szczeblu edukacji do jego wyraźnego osłabienia na poziomie szkoły średniej. Badanie ujawnia również rozdźwięk między poziomem instytucjonalnym, a doświadczeniem uczniów. Raporty opublikowane z ramienia państwa, takie jak “Przygotowanie i wdrożenie reformy oświaty z 2017 r., przygotowane przez Najwyższą Izbę Kontroli, skupiały się na sferze infrastrukturalnej i finansowej, podczas gdy dla młodzieży bardziej istotne okazały się relacje z kadrą i kontrola ze strony odpowiedzialnych dorosłych. Ze względu na eksploracyjny charakter badania oraz niewielką próbę zrekrutowaną w jednej z warszawskich placówek wyniki należy traktować jako pogłębiony opis i podstawę hipotez do dalszych badań nad doświadczeniem zmiany etapu edukacyjnego.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji
dc.contributor.author	Zembowicz, Zofia
dc.contributor.promoter	Jawłowski, Albert
dc.contributor.reviewer	Jawłowski, Albert
dc.contributor.reviewer	Hoffmann, Beata
dc.date.defence	2026-07-15
dc.date.issued	2026
dc.date.submitted	2026-07-01
dc.identifier.apd	253864
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	2017 education reform
dc.subject.en	abolition of lower secondary schools (gimnazjum)
dc.subject.en	double cohort
dc.subject.en	adolescent risk behaviours
dc.subject.en	sense of safety
dc.subject.en	educational transition
dc.subject.en	social control
dc.subject.en	qualitative research
dc.subject.en	narrative-biographical interview.
dc.subject.pl	reforma oświaty 2017
dc.subject.pl	likwidacja gimnazjów
dc.subject.pl	podwójny rocznik
dc.subject.pl	zachowania ryzykowne młodzieży
dc.subject.pl	poczucie bezpieczeństwa
dc.subject.pl	przejście edukacyjne
dc.subject.pl	kontrola społeczna
dc.subject.pl	badania jakościowe
dc.subject.pl	wywiad narracyjno-biograficzny.
dc.title	Doświadczenie zmiany etapu edukacyjnego w toku reformy oświaty 2017 - studium empiryczne
dc.title.alternative	The experience of changing the educational stage during the 2017 education reform - an empirical study
dc.type	BachelorThesis