Przemoc psychiczna wobec dziecka i jej znaczenie w dorosłym życiu w kontekście wybranych teorii osobowości.

dc.abstract.en	The Impact of Early Childhood Trauma on Personality Disorders and Interpersonal Relationship Dynamics – An Analysis in Light of Classical and Contemporary Psychoanalytic Theories (Freud, Horney, Erikson). This thesis presents a complex case analysis of personality disorders (including BPD, bulimia, and Bipolar Disorder) through the lens of three key psychoanalytic schools, centering on the dogma of early childhood determinism. The main premise of the work confirms that a destructive, abusive, and invalidating family environment during childhood leads to a deep-seated internal conflict and identity instability that persist into adulthood, manifesting as self-destruction and relationship problems. In Freud's view, the source of the pathology is oral fixation (resulting from the unmet primary needs for care) and the inadequate resolution of the Oedipus complex. This results in an ongoing conflict between the Id and the Superego, where the impulsive Id, striving for immediate gratification, is inhibited by a harsh, punishing Superego. This conflict leads to the manifestation of Thanatos (the death drive) in the form of self-destruction, self-harm, and bulimia, while relationship issues are interpreted as the transference of early childhood patterns. Karen Horney identifies the source of problems in basic evil, which is a hostile home environment that provoked basic anxiety – a feeling of helplessness and isolation. This anxiety leads to the suppression of basic hostility towards the parents, which in turn triggers the vicious circle of neurosis. The pathology manifests as a character neurosis – a distortion of personality based on rigid, impossible-to-satisfy neurotic needs (e.g., the needs for affection and approval, power, perfection), which are employed as strategies to combat isolation and hostility. In light of Erikson's theory, the pathology is a result of the failure to resolve early psychosocial crises (especially the crisis of trust vs. mistrust). The lack of development of basic virtues like Hope and Will leads to identity confusion during adolescence. This results in a lack of a coherent sense of Self (typical of BPD) and drives self-destruction as a form of negative identity. Ultimately, the attempt to forge an identity by force is manifested by a pathological ritualism in the form of totalism (a fanatic pursuit of ideals and perfection). All three theories converge, indicating that early trauma destabilizes basic trust in the world and in oneself. Consequently, the Ego failes to strengthen and integrate experiences (Erikson), remaining trapped in the grip of an unceasing conflict between impulses and overly rigid moral standards (Freud). This state of permanent internal struggle, fueled by anxiety and suppressed hostility (Horney), prevents the individual from stable and creative direction of life in adulthood.
dc.abstract.pl	W pracy mojej analizuję znaczenie wczesnodziecięcej traumy na zaburzenia osobowości i dynamikę relacji interpersonalnych w świetle klasycznych i współczesnych teorii psychoanalitycznych (Freud, Horney, Erikson). Praca stanowi kompleksową analizę przypadku zaburzeń osobowości (m.in. BPD, bulimia, ChAD) w perspektywie trzech kluczowych nurtów psychoanalizy, koncentrując się na dogmacie determinizmu wczesnodziecięcego. Główna teza pracy potwierdza, że destrukcyjne, przemocowe i unieważniające środowisko rodzinne w okresie dzieciństwa doprowadza do głębokiego konfliktu wewnętrznego oraz niestabilności tożsamości, które utrzymują się w dorosłym życiu, manifestując się w autodestrukcji i problemach w relacjach. W ujęciu Freuda, źródłem patologii jest fiksacja oralna (wynikająca z niezaspokojenia pierwotnych potrzeb opiekuńczych) oraz nieprawidłowe przepracowanie Kompleksu Edypa. Skutkuje to ciągłym konfliktem między Id a Superego, w którym impulsywne Id, dążące do natychmiastowego zaspokojenia, jest hamowane przez surowe, karzące Superego. Konflikt ten prowadzi do manifestacji Tanatosa (popędu śmierci) w formie autodestrukcji, samookaleczeń i bulimii, a problemy w relacjach są interpretowane jako przeniesienie wczesnodziecięcych wzorców. Karen Horney upatruje źródła problemów w złu podstawowym, czyli wrogim środowisku domowym, które wywołało lęk podstawowy – poczucie bezradności i izolacji. Lęk ten prowadzi do stłumienia wrogości podstawowej do rodziców, co z kolei uruchamia błędne koło neurozy. Patologia manifestuje się jako nerwica charakteru – zniekształcenie osobowości oparte na sztywnych, niemożliwych do zaspokojenia neurotycznych potrzebach (np. potrzeby miłości i aprobaty, władzy, perfekcji), które są stosowane jako strategie walki z izolacją i wrogością. W świetle teorii Eriksona, patologia jest wynikiem niepowodzenia w rozwiązaniu wczesnych kryzysów psychospołecznych (zwłaszcza kryzysu ufność vs. nieufność). Brak rozwinięcia podstawowych cnót, takich jak Nadzieja i Wola, prowadzi w okresie dorastania do pomieszania tożsamości. Skutkuje to brakiem spójnego poczucia Ja (typowe dla BPD) i prowadzi do autodestrukcji jako formy tożsamości negatywnej. Ostatecznie, próba stworzenia tożsamości „na siłę” objawia się patologicznym rytualizmem w postaci totalizmu (fanatyczne dążenie do ideałów i perfekcji). Wszystkie trzy teorie są zbieżne w tym aspekcie, że wskazują na głębokie znaczenie wczesnej traumy: destabilizuje u dziecka podstawową ufność do świata i siebie. W rezultacie Ego nie zdołało się wzmocnić i zintegrować doświadczeń (Erikson), pozostając w uścisku nieustającego konfliktu między impulsami a nadmiernie surowymi normami moralnymi (Freud). Ten stan permanentnej wewnętrznej walki, napędzany lękiem i stłumioną wrogością (Horney), uniemożliwia stabilne i twórcze kierowanie życiem w dorosłości.
dc.affiliation	Uniwersytet Warszawski
dc.affiliation.department	Wydział Pedagogiczny
dc.contributor.author	Bukowska, Agnieszka
dc.contributor.promoter	Przanowska, Małgorzata
dc.contributor.reviewer	Przanowska, Małgorzata
dc.contributor.reviewer	Małkowska-Szkutnik, Agnieszka
dc.date.defence	2025-12-16
dc.date.issued	2025
dc.date.submitted	2025-12-02
dc.identifier.apd	246566
dc.language	pl
dc.language.other	en
dc.publisher	Uniwersytet Warszawski
dc.rights	ClosedAccess
dc.subject.en	Emotional abuse
dc.subject.en	psychological abuse
dc.subject.en	domestic violence
dc.subject.en	child abuse
dc.subject.en	attachment theory
dc.subject.en	psychoanalysis
dc.subject.en	psychodynamic theory
dc.subject.en	psychic determinism
dc.subject.en	Id
dc.subject.en	Ego
dc.subject.en	Superego
dc.subject.en	internal conflict
dc.subject.en	neo-psychoanalysis
dc.subject.en	Sigmund Freud
dc.subject.en	Karen Horney
dc.subject.en	basic anxiety
dc.subject.en	basic hostility
dc.subject.en	character neurosis
dc.subject.en	neurotic needs
dc.subject.en	psychosocial theory of development
dc.subject.en	Erik Erikson
dc.subject.en	Ego identity
dc.subject.en	psychosocial crises
dc.subject.en	identity confusion
dc.subject.en	Borderline Personality Disorder (BPD)
dc.subject.en	early childhood trauma
dc.subject.en	self-destruction.
dc.subject.pl	Przemoc emocjonalna
dc.subject.pl	przemoc psychiczna
dc.subject.pl	przemoc w rodzinie
dc.subject.pl	przemoc wobec dziecka
dc.subject.pl	teoria przywiązania
dc.subject.pl	psychoanaliza
dc.subject.pl	teoria psychodynamiczna
dc.subject.pl	determinizm psychiczny
dc.subject.pl	Id
dc.subject.pl	Ego
dc.subject.pl	Superego
dc.subject.pl	konflikt wewnętrzny
dc.subject.pl	neopsychoanaliza
dc.subject.pl	Zygmunt Freud
dc.subject.pl	Karen Horney
dc.subject.pl	lęk podstawowy
dc.subject.pl	wrogość podstawowa
dc.subject.pl	nerwica charakteru
dc.subject.pl	neurotyczne potrzeby
dc.subject.pl	psychospołeczna teoria rozwoju
dc.subject.pl	Erik Erikson
dc.subject.pl	tożsamość Ego
dc.subject.pl	kryzysy psychospołeczne
dc.subject.pl	pomieszanie tożsamości
dc.subject.pl	Zaburzenie Osobowości z Pogranicza (BPD)
dc.subject.pl	trauma wczesnodziecięca
dc.subject.pl	autodestrukcja.
dc.title	Przemoc psychiczna wobec dziecka i jej znaczenie w dorosłym życiu w kontekście wybranych teorii osobowości.
dc.title.alternative	Psychological violence against a child and its significance in adult life in the context of selected personality theories.
dc.type	MasterThesis